ไว้ทุกข์กี่วัน ใส่สีอะไร ใครต้องไว้ สรุปธรรมเนียมและประกาศ

การไว้ทุกข์ของครอบครัวไม่มีกฎหมายหรือข้อกำหนดตายตัวว่าต้องกี่วัน ส่วนใหญ่ถือถึงวันเผา ถึงทำบุญ 50 วัน หรือถึงทำบุญ 100 วัน โดยแต่งกายสีดำ สีขาว หรือโทนสีสุภาพ ส่วนข้าราชการในช่วงไว้ทุกข์หลวงให้ยึดตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีของแต่ละครั้ง

คำว่าไว้ทุกข์ใช้กับสองเรื่องที่ต่างกัน คือธรรมเนียมของครอบครัวผู้เสียชีวิต กับการไว้ทุกข์ตามประกาศของทางราชการ

สรุปการไว้ทุกข์ กี่วัน ใส่สีอะไร ใครต้องไว้

ไม่แน่ใจว่าที่บ้านถือแบบไหน ถามผู้ใหญ่ในบ้านได้เลย แต่ละบ้านถือไม่เหมือนกันอยู่แล้ว

ความหมายของการไว้ทุกข์

การไว้ทุกข์คือการแต่งกายสีดำหรือขาวและงดงานรื่นเริงช่วงหนึ่ง เพื่อแสดงความอาลัยต่อผู้ล่วงลับ

คนที่ไว้ทุกข์คือครอบครัวและญาติใกล้ชิดของผู้เสียชีวิต แขก เพื่อน และเพื่อนร่วมงานไม่ต้องไว้ทุกข์ต่อ แต่งกายสุภาพในวันที่ไปงานก็พอ เรื่องการแต่งตัวของแขกอยู่ในบทความชุดไปงานศพ

อีกความหมายหนึ่งคือการไว้ทุกข์หลวง หมายถึงการไว้ทุกข์ถวายพระบรมวงศานุวงศ์ตามที่ทางราชการประกาศ ซึ่งมีกำหนดเวลาและแนวทางการแต่งกายของข้าราชการระบุไว้ชัดเจนในประกาศแต่ละครั้ง

ไว้ทุกข์กี่วันตามธรรมเนียมครอบครัว

ครอบครัวไทยไม่มีจำนวนวันไว้ทุกข์ที่กำหนดไว้ แต่ละบ้านเลือกเองว่าจะไว้ถึงเมื่อไร ที่เจอบ่อยมี 5 แบบ

1. ถึงวันเผา แต่งดำหรือขาวตลอดช่วงสวดอภิธรรมจนเสร็จพิธีฌาปนกิจ แล้วกลับมาแต่งกายตามปกติ เหมาะกับครอบครัวที่ต้องกลับไปทำงานทันที
2. ถึงทำบุญ 7 วัน ถือต่ออีกเล็กน้อยจนทำบุญครบ 7 วัน (สัตตมวาร)
3. ถึงทำบุญ 50 วัน หลายบ้านถือเป็นช่วงกลาง แต่งโทนสีสุภาพไปจนถึงวันทำบุญ
4. ถึงทำบุญ 100 วัน เป็นจุดที่ครอบครัวจำนวนมากใช้เป็นวันออกทุกข์
5. นานกว่านั้น บางครอบครัวถือถึงครบรอบ 1 ปี โดยเฉพาะเมื่อผู้ล่วงลับเป็นพ่อแม่หรือคู่ชีวิต

คนที่ต้องใส่เครื่องแบบหรือชุดทำงานที่กำหนดสี มักไว้ทุกข์เฉพาะนอกเวลางาน หรือติดแถบผ้าสีดำเล็กๆ ที่เสื้อแทน

สีไว้ทุกข์และโทนสีสุภาพที่ใส่ได้

สีไว้ทุกข์หลักของไทยปัจจุบันคือสีดำและสีขาว ถ้าไม่มีทั้งสองสี ใช้โทนสีสุภาพที่เข้มและเรียบแทนได้

• ดำล้วน เป็นสีที่ใช้กันมากที่สุด ทั้งในงานศพและช่วงไว้ทุกข์หลวง
• ขาวล้วน ใส่ไว้ทุกข์ได้ สีขาวเป็นสีไว้ทุกข์ของไทยมาแต่เดิม ก่อนที่สีดำจะนิยมขึ้นตามธรรมเนียมตะวันตก และยังใช้กันมากในครอบครัวเชื้อสายจีนและคนที่ถือศีล
• ขาวกับดำ เช่น เสื้อขาว กางเกงหรือกระโปรงดำ เหมาะกับวันทำงาน
• โทนสีสุภาพ เช่น เทา เทาเข้ม กรมท่า น้ำตาลเข้ม ใช้ได้เมื่อไม่สะดวกแต่งดำหรือขาว ในช่วงไว้ทุกข์หลวงที่ผ่านมา รัฐบาลก็ขอให้ประชาชนที่ไม่สะดวกแต่งดำเลือกสีที่ไม่ฉูดฉาดแทน

สีที่ควรเลี่ยงระหว่างไว้ทุกข์คือสีสดทุกสี โดยเฉพาะแดง ชมพู ส้ม เหลือง รวมถึงผ้าลายใหญ่ ผ้ามันวาว และเสื้อที่มีข้อความขนาดใหญ่ ชุดไว้ทุกข์ไม่จำเป็นต้องซื้อใหม่ทั้งชุด เสื้อผ้าสีเรียบที่มีอยู่แล้วใช้ได้

ชุดปกติขาวไว้ทุกข์และชุดกากีไว้ทุกข์ของข้าราชการ

ชุดปกติขาวไว้ทุกข์คือเครื่องแบบปกติขาวของข้าราชการตามปกติ เพิ่มปลอกแขนสีดำที่แขนเสื้อข้างซ้าย ใช้ในงานพระราชพิธี งานพระราชทานเพลิงศพ และช่วงที่ทางราชการประกาศให้ไว้ทุกข์

• ชุดปกติขาวไว้ทุกข์ เครื่องแบบปกติขาวตามระเบียบของสังกัด ทั้งชายและหญิง สวมปลอกแขนสีดำที่แขนซ้าย
• ชุดกากีไว้ทุกข์ เครื่องแบบสีกากีที่ใส่ในวันทำงาน ใช้หลักเดียวกันคือสวมปลอกแขนสีดำที่แขนซ้าย
• วันที่ไม่ได้ใส่เครื่องแบบ แต่งชุดสุภาพสีดำ หรือสีขาวกับดำ

เครื่องแบบของแต่ละสังกัดมีรายละเอียดต่างกัน เช่น ข้าราชการพลเรือน ครู ท้องถิ่น และพนักงานราชการ จึงควรยึดหนังสือเวียนของต้นสังกัดเป็นหลัก ประชาชนทั่วไปไม่มีสิทธิ์และไม่จำเป็นต้องแต่งเครื่องแบบนี้ ใช้ชุดสุภาพสีดำแทน

ไว้ทุกข์หลวง ข้าราชการและประชาชนไว้ทุกข์กี่วัน

การไว้ทุกข์หลวงไม่มีจำนวนวันตายตัว ข้าราชการไว้ทุกข์กี่วันขึ้นกับประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีของแต่ละครั้ง ส่วนประชาชนไม่ได้ถูกบังคับ รัฐบาลใช้คำว่าขอความร่วมมือหรือให้พิจารณาตามความเหมาะสม

ประกาศแต่ละครั้งกำหนดต่างกัน ทั้งจำนวนวันที่ข้าราชการและเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องไว้ทุกข์ ช่วงลดธงครึ่งเสา และแนวทางสำหรับประชาชน ทางราชการอาจมีประกาศเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงภายหลังได้ด้วย คำถามว่าไว้ทุกข์ถึงวันไหนจึงต้องตรวจจากประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับล่าสุดหรือหนังสือเวียนของหน่วยงานเสมอ

งานของครอบครัวที่กำหนดไว้ในช่วงไว้ทุกข์หลวง เช่น งานบวชหรืองานแต่งงาน ให้ดูแนวทางจากประกาศของช่วงนั้น โดยทั่วไปทางราชการใช้วิธีขอให้ปรับรูปแบบให้เหมาะสมมากกว่าสั่งห้าม

ไว้ทุกข์ 100 วัน ห้ามอะไรบ้าง

ช่วงไว้ทุกข์ 100 วันไม่มีข้อห้ามที่เป็นกฎ ที่เรียกกันว่าข้อห้ามคือสิ่งที่ครอบครัวเลือกงดเอง ที่งดกันบ่อยมี 4 อย่าง

1. งดแต่งกายสีสดและเครื่องประดับที่สะดุดตา
2. งดหรือเลื่อนงานมงคลของครอบครัว เช่น งานแต่งงาน งานขึ้นบ้านใหม่
3. งดไปงานรื่นเริง งานเลี้ยงสังสรรค์ และการเที่ยวกลางคืน
4. บางครอบครัว โดยเฉพาะเชื้อสายจีน งดตัดผมหรือโกนหนวดในช่วงแรก และงดไปเยี่ยมบ้านคนอื่นในช่วงเทศกาล

ถ้ามีเหตุจำเป็น เช่น งานแต่งที่กำหนดวันไว้ก่อนแล้ว หลายครอบครัวปรึกษาผู้ใหญ่แล้วจัดแบบเรียบง่ายแทนการยกเลิก

การออกทุกข์

การออกทุกข์คือการสิ้นสุดช่วงไว้ทุกข์และกลับมาแต่งกายตามปกติ ครอบครัวส่วนใหญ่ถือเอาวันทำบุญใหญ่วันใดวันหนึ่งเป็นวันออกทุกข์ ที่นิยมที่สุดคือหลังทำบุญ 100 วัน ซึ่งบทความนั้นอธิบายวิธีนับวันไว้แล้ว

การออกทุกข์ไม่มีพิธีที่บังคับ บางบ้านทำบุญอุทิศส่วนกุศลแล้วเปลี่ยนชุดในวันรุ่งขึ้น บางบ้านค่อยๆ เปลี่ยนจากสีดำเป็นโทนสีสุภาพก่อน ส่วนการไว้ทุกข์หลวง วันออกทุกข์ของข้าราชการคือวันครบกำหนดตามประกาศ

คำถามที่พบบ่อยเรื่องการไว้ทุกข์

คนจีนไว้ทุกข์กี่วัน

ครอบครัวไทยเชื้อสายจีนถือต่างกันมากในแต่ละบ้าน ที่พบบ่อยคือไว้ทุกข์ถึงทำบุญ 49 วันหรือ 100 วัน บางบ้านที่ถือธรรมเนียมเก่าไว้ทุกข์ให้พ่อแม่นานถึง 1 ปีหรือ 3 ปี ลูกหลานมักติดแถบผ้าเล็กๆ ที่แขนเสื้อตลอดช่วงนั้น ควรถามผู้ใหญ่ในตระกูลหรือผู้ทำพิธีของครอบครัวเป็นหลัก

ไว้ทุกข์ใส่สีขาวได้ไหม

ได้ สีขาวเป็นสีไว้ทุกข์ที่ใช้คู่กับสีดำมาตลอด ทั้งชุดขาวล้วนและเสื้อขาวกับกางเกงหรือกระโปรงดำ ขอให้เป็นผ้าเรียบ ไม่มีลายหรือข้อความขนาดใหญ่

เพื่อนร่วมงานหรือเพื่อนของผู้เสียชีวิตต้องไว้ทุกข์ไหม

ไม่จำเป็น การไว้ทุกข์ต่อเนื่องเป็นเรื่องของครอบครัว เพื่อนและเพื่อนร่วมงานแสดงความอาลัยได้ด้วยการแต่งกายสุภาพไปร่วมงาน ใส่ซองทำบุญ หรือส่งพวงหรีด ดูสิ่งที่แขกควรรู้ทั้งหมดได้ที่บทความไปงานศพ

ถ้าไปร่วมงานด้วยตัวเองไม่ได้ ศาลาหรีดรับส่งพวงหรีดถึงวัดให้ทันก่อนพิธี เลือกแบบได้จากหมวดพวงหรีดดอกไม้สด หรือสอบถามทาง LINE ได้ทุกวัน