ประวัติวัดราษฎร์บูรณะ วัดเก่าริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่เป็นที่มาของชื่อเขตราษฎร์บูรณะ

วัดราษฎร์บูรณะเป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย อยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาตรงปากคลองราษฎร์บูรณะ ถนนราษฎร์บูรณะ แขวงบางปะกอก เขตราษฎร์บูรณะ กรุงเทพมหานคร เริ่มสร้างราว พ.ศ. 2310 ปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา ชาวบ้านเรียกว่าวัดนอก ในวัดมีหลวงพ่อพุทธศิลา พระพุทธรูปที่คนในย่านนี้นับถือ มีเจดีย์เก่าย่อมุมไม้สิบสอง และมีฌาปนสถานกับศาลาบำเพ็ญกุศล

สรุปข้อมูลวัดราษฎร์บูรณะ

ประวัติวัดราษฎร์บูรณะ

วัดราษฎร์บูรณะเริ่มสร้างราว พ.ศ. 2310 ช่วงเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ประวัติวัดที่วิกิพีเดียและมติชนลงตรงกันบอกว่าผู้สร้างเป็นชายสามพี่น้องชื่อสวน ทัด และทอง รายการยินดีที่ได้รู้จักของ Thai PBS ก็เล่าว่าวัดนี้พี่น้องสามคนสร้างขึ้นและเป็นวัดราษฎร์

หลักฐานของยุคแรกแทบไม่เหลือ พระครูปลัดจำเนียร กิตติสาโร ผู้ช่วยเจ้าอาวาส เล่ากับมติชนเมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2566 ว่าอุโบสถหลังแรกเป็นทรงท้องสำเภาแบบโบสถ์สมัยอยุธยา หน้าบันปูนปั้นประดับเครื่องกระเบื้อง ท่านจึงสันนิษฐานว่าวัดได้บูรณะครั้งใหญ่ในสมัยรัชกาลที่ 3 แต่ของเก่าจากอุโบสถหลังนั้นหายไปหมดแล้ว

เว็บไซต์ของวัดลงว่าไม่ปรากฏว่าวัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งแรกเมื่อใด ครั้งหลังได้รับเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2539 และลงเรื่องที่ดินไว้ว่าสมัยรัชกาลที่ 5 วัดได้ที่ธรณีสงฆ์ 8 ไร่ 16 ตารางวา ส่วนโฉนดที่ออกเมื่อ พ.ศ. 2520 มีเนื้อที่ 7 ไร่ 1 งาน 56 ตารางวา

อุโบสถของวัดเกิดไฟไหม้ช่วงค่ำวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2565 ข่าวของเนชั่นทีวีและเวิร์คพอยท์รายงานว่าไฟไหม้ข้างพระประธาน เสียหายราว 6 ตารางเมตร เจ้าหน้าที่คุมเพลิงได้ใน 10 นาที (มติชนลงเป็นคืนวันที่ 21) วัดซ่อมอุโบสถและปิดทองพระประธานใหม่ เสร็จในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2566 พร้อมกับวิหารพระพุทธศิลา

1. ราว พ.ศ. 2310 เริ่มสร้างวัด
2. พ.ศ. 2474 สร้างหอระฆังและหอกลอง ตามเว็บไซต์ของวัด
3. พ.ศ. 2499 สร้างหลวงพ่อพระพุทธโสธร (จำลอง)
4. พ.ศ. 2538 อุโบสถหลังปัจจุบันสร้างเสร็จ
5. 24 มิถุนายน พ.ศ. 2539 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลัง ตามเว็บไซต์ของวัด
6. 20 ธันวาคม พ.ศ. 2565 ไฟไหม้ภายในอุโบสถ
7. ตุลาคม พ.ศ. 2566 ซ่อมอุโบสถและสร้างวิหารพระพุทธศิลาเสร็จ

ที่มาของชื่อวัดราษฎร์บูรณะ วัดนอก และวัดปากคลอง

ชื่อวัดราษฎร์บูรณะมาจากคำว่าราษฎรกับบูรณะ มติชนอธิบายว่าหมายถึงวัดที่ชาวบ้านช่วยกันสร้าง ซ่อม และค้ำจุน ส่วนชื่อวัดนอกกับวัดปากคลองเป็นชื่อที่ชาวบ้านเรียก เพราะวัดอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาตรงปากคลองราษฎร์บูรณะ เว็บไซต์ของวัดเองก็ลงนามเดิมไว้ว่าวัดนอก

วิกิพีเดียลงว่าโคลงนิราศชุมพรของพระพิพิธสาลี สมัยรัชกาลที่ 1 กับโคลงนิราศพระยาตรัง สมัยรัชกาลที่ 2 เรียกวัดนี้ว่าวัดราชบุรณะ จึงมีข้อสันนิษฐานว่าผู้สร้างอาจเป็นเจ้านาย แล้วชื่อเปลี่ยนเป็นวัดราษฎร์บูรณะทีหลัง ข้อนี้เป็นแค่ข้อสันนิษฐาน ประวัติวัดเองบอกว่าชาวบ้านสามพี่น้องเป็นผู้สร้าง

ชื่อเขตราษฎร์บูรณะก็มาจากชื่อวัดนี้ ตามที่ Thai PBS และวิกิพีเดียภาษาอังกฤษหน้าเขตราษฎร์บูรณะลงไว้ตรงกัน

วัดราษฎร์บูรณะกับวัดชื่อคล้ายที่เป็นคนละวัด

วัดราษฎร์บูรณะ เขตราษฎร์บูรณะ เป็นคนละวัดกับวัดราชบุรณราชวรวิหารหรือวัดเลียบ ซึ่งเป็นพระอารามหลวงอยู่เชิงสะพานพระพุทธยอดฟ้า เขตพระนคร ชื่อสองวัดนี้อ่านออกเสียงใกล้กัน Thai PBS ก็เตือนไว้ว่าคนมักสับสน

1. วัดราชบุรณราชวรวิหาร (วัดเลียบ) เชิงสะพานพุทธ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
2. วัดราชบูรณะ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และวัดราชบูรณะ จังหวัดพิษณุโลก
3. วัดราษฎร์บูรณะในจังหวัดอื่น วิกิพีเดียรวมไว้ 13 แห่ง เช่น วัดบางปลา อำเภอบางพลี สมุทรปราการ วัดที่อำเภออัมพวา สมุทรสงคราม และวัดช้างให้ อำเภอโคกโพธิ์ ปัตตานี

บอกทางหรือส่งของไปงานศพ ให้เขียนว่าวัดราษฎร์บูรณะ บางปะกอก หรือวัดราษฎร์บูรณะ เขตราษฎร์บูรณะ

อุโบสถวัดราษฎร์บูรณะและเจดีย์เก่า

อุโบสถวัดราษฎร์บูรณะหลังปัจจุบันเป็นอาคารทรงไทยคอนกรีตเสริมเหล็ก สร้างบนที่ตั้งของอุโบสถหลังเก่า เสร็จเมื่อ พ.ศ. 2538 เว็บไซต์ของวัดลงขนาดไว้ว่ากว้าง 9 เมตร ยาว 25.50 เมตร ด้านหน้าทำเป็นมุขลด ในภาพถ่าย พ.ศ. 2558 หน้าบันเป็นรูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณบนพื้นกระจกสีน้ำเงิน

อุโบสถหลังเก่ามีเสาพะไลรอบ คือมีแนวเสารับชายคาล้อมผนังอีกชั้น เดินรอบได้ ช่อฟ้าและใบระกาเป็นไม้ ข้อมูลนี้มาจากเว็บไซต์ของวัด ซึ่งบอกชัดว่าแบบพะไลรอบคือหลังเก่า หลายเว็บที่คัดต่อจากวิกิพีเดียลงสลับเป็นหลังใหม่ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสเล่ากับมติชนว่าหลังเก่าเป็นเครื่องไม้ ทรุดโทรมมากจนต้องรื้อสร้างใหม่ช่วง พ.ศ. 2536

ในวัดมีเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสอง มติชนลงว่าอยู่ด้านหลังอุโบสถ วิกิพีเดียลงว่าน่าจะสร้างสมัยรัชกาลที่ 3 ถึง 4 เว็บไซต์ของวัดสันนิษฐานว่าสร้างไว้บรรจุอัฐิของตระกูลผู้อุปถัมภ์วัด ผู้สร้างเป็นคนเชื้อสายจีนแซ่เหอียว สร้างอุทิศให้บิดามารดา ใต้ฐานมีข้อความสลักภาษาจีนและภาษาไทย

ของเก่าอีกสองอย่างที่เว็บไซต์ของวัดบันทึกไว้คือซุ้มเสมายอดเจดีย์ แบบที่นิยมสร้างตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย กับหอระฆังและหอกลองสองชั้นที่นายชุน กาญจนกุนชร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2474 ชั้นล่างเป็นหอกลอง ชั้นบนเป็นหอระฆัง

หลวงพ่อพุทธศิลาและพระพุทธรูปสำคัญในวัด

หลวงพ่อพุทธศิลาหรือพระพุทธศิลาเป็นพระพุทธรูปที่คนย่านราษฎร์บูรณะนับถือมาก มติชน MThai และเพจของวัดเรียกชื่อนี้ตรงกัน ที่มาขององค์พระมีแหล่งเดียวคือคำบอกเล่าของพระครูปลัดจำเนียรในมติชน

ท่านเล่าว่าตอนรื้ออุโบสถหลังเก่าช่วง พ.ศ. 2536 ช่างขุดเจอก้อนศิลาแลงใต้ฐานพระประธาน มีลายเส้นคล้ายสังฆาฏิ ขุดต่อจนได้ชิ้นส่วนเกือบครบองค์ ขาดแค่ช่วงต้นแขน วัดจึงให้ช่างต่อชิ้นส่วน พอกปูน แล้วทาสีใหม่ ชื่อพุทธศิลาตั้งตามเนื้อศิลาแลงขององค์พระ ท่านคาดว่าอายุเกิน 200 ปี

เมื่อ พ.ศ. 2558 องค์พระยังอยู่ในซุ้มกระจกตามภาพ มติชนรายงานว่าต่อมาวัดสร้างวิหารพระพุทธศิลาไว้ด้านหลังอุโบสถ กำหนดพิธีถวายวิหารไว้วันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2566

หลวงพ่อพระพุทธโสธร (จำลอง) สร้างเมื่อ พ.ศ. 2499 เว็บไซต์ของวัดลงว่าวัดอัญเชิญเป็นองค์ประธานในงานปิดทองประจำปีมาหลายสิบปี ส่วนพระประธานในอุโบสถ มติชนเรียกว่าหลวงพ่อใหญ่ เป็นพระพุทธรูปศิลปะรัตนโกสินทร์ที่สร้างใหม่เมื่อ พ.ศ. 2517 มติชนลงด้วยว่าหน้าวัดใกล้ประตูทางเข้ามีรูปท้าวเวสสุวรรณ 2 ตน สูงราว 2 เมตร

เจ้าอาวาสและสำนักเรียนวัดราษฎร์บูรณะ

เจ้าอาวาสวัดราษฎร์บูรณะรูปปัจจุบันคือพระมหาสมศักดิ์ ทนฺตจิตฺโต เปรียญธรรม 8 ประโยค เว็บไซต์ของวัดลงว่าท่านเป็นเจ้าอาวาสตั้งแต่ พ.ศ. 2557 ต่อจากพระครูสิริวีราภรณ์ ซึ่งเคยเป็นเจ้าคณะเขตและอาจารย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

วัดไม่มีหลักฐานว่ามีเจ้าอาวาสมาแล้วกี่รูป เว็บไซต์ของวัดเรียงลำดับจากคำบอกเล่าของคนเก่าแก่ได้ 8 รูปก่อนรูปปัจจุบัน เริ่มจากพระอาจารย์ไหล พระอาจารย์เอี่ยม พระอาจารย์เปีย พระอาจารย์เมี้ยน พระอาจารย์ร่วม พระอาจารย์ทองอยู่ พระครูวิจิตรบูรณการ และพระครูสิริวีราภรณ์

วัดเปิดสอนพระปริยัติธรรมทั้งแผนกธรรมและแผนกบาลี ในนามสำนักเรียนคณะเขตราษฎร์บูรณะ เว็บไซต์ของวัดลงว่าเริ่มสอนบาลีจริงจังเมื่อ พ.ศ. 2558 วัดยังเป็นสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดกรุงเทพมหานคร แห่งที่ 58 ข้อมูลโครงการกฐินของ DMC ลงว่าพรรษา พ.ศ. 2569 มีพระจำพรรษา 24 รูป

วัดราษฎร์บูรณะ เขตราษฎร์บูรณะ ที่ตั้งและการเดินทาง

วัดราษฎร์บูรณะอยู่เลขที่ 377 ถนนราษฎร์บูรณะ ซอยราษฎร์บูรณะ 21 แขวงบางปะกอก เขตราษฎร์บูรณะ กรุงเทพมหานคร 10140 เว็บไซต์ของวัดบอกอาณาเขตไว้ว่าด้านเหนือติดแม่น้ำเจ้าพระยา ด้านใต้ติดถนนราษฎร์บูรณะ ด้านตะวันออกติดคลองราษฎร์บูรณะ ฝั่งตรงข้ามคลองเป็นสำนักงานเขตราษฎร์บูรณะ

1. รถส่วนตัว เข้าถนนราษฎร์บูรณะ วัดอยู่ฝั่งแม่น้ำ ติดคลองราษฎร์บูรณะ ใกล้สำนักงานเขต ปักหมุดด้วยชื่อ "วัดราษฎร์บูรณะ เขตราษฎร์บูรณะ" จะไม่ไปโผล่วัดชื่อเดียวกันในจังหวัดอื่น
2. รถเมล์ ถนนราษฎร์บูรณะมีป้ายชื่อวัดราษฎร์บูรณะ เว็บ route.in.th ลงว่ามีรถเมล์ผ่าน 4 สาย เลขสายเปลี่ยนได้ ให้เช็กในแอปก่อนออกจากบ้าน
3. รถไฟฟ้า ยังไม่มีสถานีที่เปิดใช้ในเขตราษฎร์บูรณะ สายสีม่วงช่วงเตาปูน ราษฎร์บูรณะ ที่ รฟม. กำลังก่อสร้าง วิ่งตามแนวถนนสุขสวัสดิ์ คนละถนนกับวัด

วัดอื่นในเมืองหลวงค้นต่อได้จากหน้ารวมวัดในกรุงเทพ

เวลาเปิดและการติดต่อวัดราษฎร์บูรณะ

เวลาเปิดปิดของวัดราษฎร์บูรณะไม่เจอประกาศจากวัดเอง MThai กับ Trip.com ลงตรงกันว่า 08.00 ถึง 20.00 น. ซึ่งน่าจะเป็นข้อมูลชุดเดียวกันจากแผนที่ออนไลน์ จะไปไหว้หลวงพ่อพุทธศิลาหรือเข้าอุโบสถนอกช่วงนี้ ให้ถามวัดก่อน

ข่าวและกำหนดงานบุญของวัดอยู่ที่เพจเฟซบุ๊ก "วัดราษฎร์บูรณะ" ส่วนเรื่องงานศพมีเพจแยกชื่อ "สำนักงานฌาปนสถาน วัดราษฎร์บูรณะ เขตราษฎร์บูรณะ กรุงเทพฯ" เว็บไซต์เดิมของวัด (watratburana.org) เปิดไม่ได้แล้ว

ศาลาและฌาปนสถานวัดราษฎร์บูรณะ ข้อมูลสำหรับคนไปงานศพ

วัดราษฎร์บูรณะมีฌาปนสถานและศาลาบำเพ็ญกุศลสำหรับตั้งศพสวดพระอภิธรรม เว็บไซต์ของวัดลงว่าวัดประกาศใช้ระเบียบฌาปนสถานเมื่อ พ.ศ. 2557 เพจสำนักงานฌาปนสถานของวัดลงเบอร์ติดต่อจองศาลาไว้ 2 เบอร์ คือ 087 719 4531 และ 084 723 9500

จำนวนศาลา รอบสวด รอบฌาปนกิจ และค่าบำรุง ไม่มีแหล่งไหนลงไว้ ชื่อศาลาที่เจอมีศาลาสามัคคีประชาสรรค์บนเว็บไซต์ของวัด กับศาลาลาภเรืองยศบนเฟซบุ๊ก แต่ยืนยันไม่ได้ว่าหลังไหนใช้ตั้งศพ เรื่องพวกนี้ต้องถามสำนักงานฌาปนสถาน

1. ถามเจ้าภาพ 3 อย่าง คือชื่อศาลา สวดกี่โมง และฌาปนกิจวันไหน
2. ขับรถมาเอง เผื่อเวลาช่วงเย็นไว้ และโทรถามวัดเรื่องที่จอดรถ
3. แต่งกายสีดำหรือสีสุภาพ ดูรายละเอียดได้ที่การแต่งกายไปงานศพ
4. เจ้าภาพที่จะจองศาลาหรือกำหนดวันเผา ติดต่อสำนักงานฌาปนสถานของวัด

ไปงานคืนสวดอภิธรรมครั้งแรก อ่านมารยาทในงานศพไว้ก่อนได้ ส่วนลำดับของวันฌาปนกิจอยู่ในบทความพิธีเผาศพ

ไปร่วมงานเองไม่ได้และจะส่งพวงหรีดแทน ดูข้อมูลที่ต้องแจ้งร้านได้ในหน้าวัดราษฎร์บูรณะ

สั่งพวงหรีดส่งถึงศาลา

สั่งพวงหรีดกับศาลาหรีดให้ส่งถึงศาลาวัดได้ แจ้งชื่อวัดพร้อมเขต ชื่อศาลา และข้อความบนป้ายทาง LINE ของร้าน

ภาพวัดในบทความ: ภาพปกและภาพอุโบสถ และภาพหลวงพ่อพุทธศิลา ถ่ายเมื่อ 6 กันยายน พ.ศ. 2558 โดย กสิณธร ราชโอรส สัญญาอนุญาต CC BY-SA 4.0 ทั้งหมดจาก Wikimedia Commons ครอปและปรับขนาดจากต้นฉบับ ภาพปกวางกล่องชื่อบทความทับ