วิธีถวายสังฆทานที่ถูกต้อง ขั้นตอนและบทถวายสังฆทานพร้อมคำแปล

วิธีถวายสังฆทานคือ นำของไปที่วัด แจ้งพระว่ามาถวายสังฆทาน จุดธูปเทียนบูชาพระ ตั้งนะโม 3 จบ กล่าวคำถวาย ประเคนของ แล้วกรวดน้ำตอนพระให้พร

ถ้าถวายเพื่ออุทิศให้ผู้ล่วงลับ ขั้นตอนเหมือนกันทุกอย่าง ต่างกันที่บทถวาย

สรุปวิธีถวายสังฆทานที่ถูกต้อง

ลำดับพิธีของแต่ละวัดต่างกันได้เล็กน้อย พระท่านบอกให้ทำอะไรก่อนหลังก็ทำตามนั้น

การถวายสังฆทาน คืออะไร

การถวายสังฆทาน คือการถวายของแก่หมู่พระสงฆ์โดยไม่เจาะจงว่าเป็นพระรูปใด สังฆะ แปลว่าหมู่สงฆ์ ทาน แปลว่าการให้ ของที่ถวายแล้วเป็นของกลาง พระทุกรูปในวัดมีสิทธิ์ใช้

พระที่ออกมารับจะมีรูปเดียวก็ได้ ถ้าท่านรับในนามสงฆ์ก็นับเป็นสังฆทาน ส่วนการถวายโดยตั้งใจให้พระรูปใดรูปหนึ่งเรียกว่า ปาฏิปุคคลิกทาน

ธรรมเนียมนี้อ้างถึงเรื่องพระนางมหาปชาบดีโคตมีนำผ้าไปถวายพระพุทธเจ้า แล้วพระองค์ตรัสให้ถวายแก่สงฆ์แทน

สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนไปถวายสังฆทาน

ถวายสังฆทานต้องเตรียมชุดสังฆทาน กับชื่อของผู้ที่จะอุทิศบุญให้ แล้วดูเวลาที่จะไปให้เหมาะกับของในชุด

• ชุดสังฆทาน ซื้อแบบจัดสำเร็จหรือจัดเองก็ได้ เลือกของที่พระใช้ได้จริง และดูวันหมดอายุก่อนซื้อ รายการของแต่ละหมวดอยู่ในบทความของถวายสังฆทาน
• ชื่อผู้ล่วงลับ ถ้าจะอุทิศบุญให้ใคร เขียนชื่อและนามสกุลใส่กระดาษไปด้วย หรือบอกพระตอนแจ้งความประสงค์
• เวลา ชุดที่มีอาหารให้ไปช่วงเช้า ก่อนพระฉันเพล

ธูป เทียน และที่กรวดน้ำ ถามที่วัดได้ว่ามีให้ใช้หรือไม่

ขั้นตอนการถวายสังฆทาน 8 ขั้น

ขั้นตอนการถวายสังฆทานเริ่มจากแจ้งพระ บูชาพระรัตนตรัย กล่าวคำถวาย ประเคน และจบที่กรวดน้ำ

1. นำชุดสังฆทานไปที่วัด แจ้งพระหรือเจ้าหน้าที่วัดว่ามาถวายสังฆทาน ถ้าอุทิศให้ผู้ล่วงลับให้บอกชื่อตอนนี้
2. จุดธูปเทียน กล่าวคำบูชาพระรัตนตรัย กราบ 3 ครั้ง
3. อาราธนาศีลและรับศีล บางวัดให้ศีลหลังรับของ บางวัดข้ามขั้นนี้
4. ตั้งนะโม 3 จบ
5. กล่าวคำถวายสังฆทาน บททั่วไปหรือบทอุทิศ
6. ประเคนของแก่พระสงฆ์
7. พระสงฆ์ให้พร ผู้ถวายกรวดน้ำอุทิศบุญ
8. กราบ 3 ครั้ง

บทนะโมที่ตั้งก่อนกล่าวคำถวายคือ "นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ" ว่า 3 จบ

บทถวายสังฆทานทั่วไป พร้อมคำแปล

บทถวายสังฆทานทั่วไปใช้เมื่อถวายให้ตัวเองหรือผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ บางแห่งเรียกว่าคำถวายสังฆทานสามัญ

"อิมานิ มะยัง ภันเต, ภัตตานิ, สะปะริวารานิ, ภิกขุสังฆัสสะ, โอโณชะยามะ. สาธุ โน ภันเต, ภิกขุสังโฆ, อิมานิ, ภัตตานิ, สะปะริวารานิ, ปะฏิคคัณหาตุ, อัมหากัง, ทีฆะรัตตัง, หิตายะ, สุขายะ."

คำแปล ข้าแต่พระสงฆ์ผู้เจริญ ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอน้อมถวาย ภัตตาหาร พร้อมของบริวารทั้งหลายเหล่านี้ แด่พระสงฆ์ ขอพระสงฆ์จงโปรดรับภัตตาหาร พร้อมของบริวารทั้งหลายเหล่านี้ ของข้าพเจ้าทั้งหลาย เพื่อประโยชน์และความสุข แก่ข้าพเจ้าทั้งหลาย ตลอดกาลนาน เทอญ.

บทและคำแปลข้างบนมาจากหนังสือสวดมนต์ของวัดเมตตาวนาราม ซึ่งกำกับไว้ว่าใช้ถวายก่อนฉัน เพราะคำว่า ภัตตานิ หมายถึงภัตตาหาร ถ้าชุดที่ถวายไม่มีอาหาร หรือไปถวายตอนบ่าย คำถวายที่แต่ละวัดใช้ไม่เหมือนกัน ถามพระที่รับได้เลย

หนังสือเล่มเดียวกันแยกบทสำหรับพระ 1 รูป และ 2 ถึง 3 รูปไว้ต่างหาก บทที่ขึ้นว่า ภิกขุสังฆัสสะ เป็นบทสำหรับพระ 4 รูปขึ้นไป และเป็นบทที่พบทั่วไป ใครจะถวายเฉพาะข้าวปลาอาหาร ดูคำถวายภัตตาหารประกอบได้

ถวายสังฆทานให้ผู้ล่วงลับ และคำถวายอุทิศพร้อมคำแปล

ถวายสังฆทานให้ผู้ล่วงลับทำเหมือนถวายทั่วไป แต่ใช้คำถวายสังฆทานอุทิศ ซึ่งเปลี่ยนคำว่า ภัตตานิ เป็น มะตะกะภัตตานิ และเพิ่มท่อนที่เอ่ยถึงญาติผู้ล่วงลับ

"อิมานิ มะยัง ภันเต, มะตะกะภัตตานิ, สะปะริวารานิ, ภิกขุสังฆัสสะ, โอโณชะยามะ. สาธุ โน ภันเต, ภิกขุสังโฆ, อิมานิ, มะตะกะภัตตานิ, สะปะริวารานิ, ปะฏิคคัณหาตุ, อัมหากัญเจวะ, มาตาปิตุ-อาทีนัญจะ, ญาตะกานัง, กาละกะตานัง, ทีฆะรัตตัง, หิตายะ, สุขายะ."

คำแปล ข้าแต่พระสงฆ์ผู้เจริญ ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอน้อมถวาย มะตะกะภัตตาหาร พร้อมของบริวารทั้งหลายเหล่านี้ แด่พระสงฆ์ ขอพระสงฆ์จงโปรดรับ มะตะกะภัตตาหาร พร้อมของบริวารทั้งหลายเหล่านี้ ของข้าพเจ้าทั้งหลาย เพื่อประโยชน์ และความสุข แก่ข้าพเจ้าทั้งหลาย แก่ญาติของข้าพเจ้าทั้งหลาย มีบิดา-มารดา เป็นต้น ผู้ที่ล่วงลับไปแล้วด้วย ตลอดกาลนาน เทอญ.

มะตะกะภัตตาหาร คือภัตตาหารที่ถวายเพื่ออุทิศให้ผู้ตาย บทนี้ไม่มีช่องให้เอ่ยชื่อ จึงต้องบอกหรือเขียนชื่อและนามสกุลของผู้ล่วงลับให้พระก่อนเริ่มพิธี พระจะอุทิศบุญไปให้ตามชื่อนั้น

บทอุทิศใช้ได้ทุกครั้งที่ทำบุญให้ผู้ล่วงลับ รวมถึงงานบุญครบรอบ เช่น ทำบุญ 100 วัน

การประเคนของถวายพระสงฆ์

การประเคนคือการยกของถวายให้ถึงมือพระ ทำหลังกล่าวคำถวายจบ

• ผู้ชาย ยกของด้วยสองมือ ยื่นถวายพระได้โดยตรง
• ผู้หญิง วางของลงบนผ้ารับประเคนที่พระทอดไว้ ไม่ยื่นให้กับมือ

ระหว่างประเคนให้นั่งสำรวม ไม่คุยกันเสียงดัง

กรวดน้ำหลังถวายสังฆทาน

กรวดน้ำทำตอนพระสงฆ์ให้พร หลังท่านรับของแล้ว ผู้ถวายรินน้ำลงภาชนะรอง พร้อมตั้งใจอุทิศบุญให้คนที่นึกถึง

บทให้พรของพระขึ้นต้นว่า ยะถา แล้วต่อด้วย สัพพี ผู้ถวายกรวดน้ำในช่วงนี้

ถ้าไม่มีน้ำหรือที่กรวดน้ำ ตั้งจิตอุทิศบุญในใจแทนได้

ถวายสังฆทานกี่โมง ก่อนเพลหรือหลังเพล

ถวายสังฆทานได้ทุกช่วงเวลาที่วัดเปิดรับ ที่ต้องดูคือของในชุด ถ้ามีอาหารให้ถวายก่อนพระฉันเพล คือก่อนประมาณ 11.00 น.

ถวายสังฆทานตอนบ่ายได้ถ้าเป็นของใช้ ถวายสังฆทานได้ถึงกี่โมง ช่วงเย็นควรไปก่อน 18.00 น. ซึ่งเป็นเวลาที่พระทำวัตรเย็น

แต่ละวัดเปิดรับสังฆทานไม่เท่ากัน บางวัดปิดช่วงเย็น บางวัดเปิดถึงค่ำ โทรถามวัดก่อนไปจะไม่เสียเที่ยว

ถวายสังฆทานวันเกิด

ถวายสังฆทานวันเกิดใช้ขั้นตอนเดิมและใช้บทถวายสังฆทานทั่วไป เพราะเป็นการทำบุญให้ตัวเองซึ่งยังมีชีวิตอยู่

บททั่วไปใช้กับการทำบุญในวันสำคัญอื่นด้วย เช่น วันเริ่มกิจการใหม่ ถ้าวันเกิดอยากอุทิศบุญให้พ่อแม่หรือญาติที่เสียไปแล้ว เปลี่ยนไปใช้บทอุทิศ หรือถวายด้วยบททั่วไปแล้วกรวดน้ำอุทิศให้ก็ได้

ยังไม่รู้จะไปวัดไหน ดูบทความทำบุญวันเกิด วัดไหนดี

ถวายสังฆทานที่ไหน

ถวายสังฆทานได้ทุกวัด เลือกวัดใกล้บ้านหรือวัดที่เดินทางสะดวกได้เลย

ถึงวัดแล้วถามเจ้าหน้าที่วัดว่าถวายสังฆทานได้ที่จุดไหน พระที่ออกมารับจะเป็นรูปใดก็ได้ เพราะท่านรับแทนสงฆ์ทั้งวัด คนกรุงเทพดูรายชื่อวัดในกรุงเทพที่เดินทางง่ายได้

ส่วนงานศพที่ไปร่วมไม่ได้ ศาลาหรีดรับสั่งพวงหรีดส่งถึงศาลาวัด แจ้งชื่อวัด ศาลา และข้อความบนป้ายทาง LINE ของร้าน ได้ทุกวัน