ประวัติวัดใหญ่ชัยมงคล อยุธยา สร้างเมื่อไหร่ มีอะไรให้ไหว้บ้าง

ประวัติวัดใหญ่ชัยมงคลเริ่มที่ พ.ศ. 1900 สมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) วัดนี้เดิมชื่อวัดป่าแก้ว หรือวัดเจ้าพระยาไท และได้ชื่อปัจจุบันจากพระเจดีย์ชัยมงคล ซึ่งเชื่อกันว่าสมเด็จพระนเรศวรมหาราชโปรดให้สร้างหลังชนะศึกยุทธหัตถี พ.ศ. 2135

สรุปข้อมูลวัดใหญ่ชัยมงคล อยุธยา

ประวัติวัดใหญ่ชัยมงคล จากวัดป่าแก้วถึงพระอารามหลวง

วัดใหญ่ชัยมงคลเป็นวัดสมัยอยุธยาตอนต้น ตั้งอยู่นอกเกาะเมืองทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ผ่านมาแล้วทั้งช่วงที่เป็นสำนักสงฆ์ใหญ่ของกรุงศรีอยุธยา ช่วงที่ร้างหลังเสียกรุง และช่วงฟื้นฟูจนเป็นพระอารามหลวง

วัดใหญ่ชัยมงคล สร้างเมื่อ พ.ศ. 1900 สมัยพระเจ้าอู่ทอง

วัดใหญ่ชัยมงคลสร้างเมื่อ พ.ศ. 1900 ในรัชสมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 หรือพระเจ้าอู่ทอง ผู้สถาปนากรุงศรีอยุธยา ตำนานเล่าว่าพระองค์โปรดให้ขุดศพเจ้าแก้วและเจ้าไท ซึ่งสิ้นพระชนม์ด้วยอหิวาตกโรค ขึ้นมาเผา แล้วสถาปนาที่ปลงศพนั้นเป็นพระอาราม ชื่อวัดป่าแก้ว

ต่อมาวัดเป็นที่พำนักของพระสงฆ์คณะป่าแก้ว ซึ่งบวชเรียนมาจากสำนักรัตนมหาเถระในศรีลังกา ชาวกรุงศรีอยุธยาเลื่อมใสคณะนี้มากและมาบวชเรียนกันมากขึ้น พระเจ้าอู่ทองจึงตั้งอธิบดีสงฆ์ของคณะเป็นสมเด็จพระวันรัตน์ วัดจึงมีอีกชื่อว่าวัดเจ้าพระยาไทยคณะป่าแก้ว บางแหล่งเขียนว่าวัดเจ้าพระยาไท หรือวัดเจ้าไท

เรื่องอายุของวัดใหญ่ชัยมงคล ให้นับจาก พ.ศ. 1900 ถึงปีที่อยากรู้ วัดเองจัดพิธีสมโภชครบ 669 ปี เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2569

เรื่องเล่าวัดใหญ่ชัยมงคลสมัยยังเป็นวัดป่าแก้ว

อุโบสถของวัดป่าแก้วเป็นที่ที่คณะผู้คิดกำจัดขุนวรวงศาธิราชกับท้าวศรีสุดาจันทร์มาประชุมเสี่ยงเทียนอธิษฐาน เมื่อทำการสำเร็จ จึงอัญเชิญพระเฑียรราชาลาผนวชขึ้นครองราชย์ เป็นสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ

ในรัชกาลเดียวกัน พ.ศ. 2104 มีพระบรมราชโองการให้นำสังฆราชวัดป่าแก้วไปสำเร็จโทษ ฐานฝักใฝ่ให้ฤกษ์ยามแก่ฝ่ายกบฏพระศรีศิลป์

อีกเรื่องอยู่ในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช หลังศึกยุทธหัตถี พระองค์จะลงโทษประหารแม่ทัพนายกองที่ตามเสด็จไม่ทัน สมเด็จพระพนรัตน์วัดป่าแก้วกับพระสงฆ์ 25 รูปจึงเข้าถวายพระพรขออภัยโทษให้ และเรื่องนี้ผูกอยู่กับที่มาของเจดีย์ชัยมงคล

วัดใหญ่ชัยมงคลก่อนบูรณะ ช่วงที่เป็นวัดร้าง

วัดใหญ่ชัยมงคลร้างตั้งแต่กรุงศรีอยุธยาแตกใน พ.ศ. 2310 ราว พ.ศ. 2309 ทัพเรือของอยุธยายกออกมาตั้งที่วัดป่าแก้วแต่เสียทีข้าศึก พระยาเพชรบุรีถูกสังหาร และทัพพม่าบางส่วนยึดวัดเป็นฐาน

โบราณสถานของวัดขึ้นทะเบียนเมื่อ 8 มีนาคม พ.ศ. 2478 ขณะที่วัดยังร้าง ต่อมาพระฉลวย สุธมฺโม นำพระภิกษุ สามเณร และแม่ชีเข้ามาถางพงที่ปกคลุมวัดเพื่อใช้เป็นที่ปฏิบัติธรรม อยู่ราว 4 ปีก็นิมนต์พระครูภาวนาพิริยคุณ (เปลื้อง วิสฏฺโฐ) จากวัดยม อำเภอบางบาล มาดูแลต่อ

พระครูภาวนาพิริยคุณฟื้นฟูวัดจนได้ยกฐานะจากวัดร้างเป็นวัดที่มีพระจำพรรษาใน พ.ศ. 2500 ใช้ชื่อวัดใหญ่ชัยมงคล และเมื่อ 23 มีนาคม พ.ศ. 2568 วัดได้ยกฐานะเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ชื่อทางการจึงเป็นวัดใหญ่ชัยมงคลวรวิหาร

พระเจดีย์ชัยมงคล ประวัติและความสูง

พระเจดีย์ชัยมงคลคือเจดีย์ประธานทรงระฆังของวัดใหญ่ชัยมงคล เป็นอนุสรณ์ชัยชนะของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชในศึกยุทธหัตถี พ.ศ. 2135 ซึ่งพระองค์ชนะพระมหาอุปราชาแห่งหงสาวดีที่ตำบลหนองสาหร่าย จังหวัดสุพรรณบุรี

เมื่อสมเด็จพระพนรัตน์ขออภัยโทษให้แม่ทัพนายกอง ท่านถวายพระพรเปรียบว่า พระองค์เหมือนพระพุทธเจ้าที่ถูกหมู่มารแวดล้อมก่อนตรัสรู้ การรบเพียงลำพังกลางวงล้อมจึงเป็นพระเกียรติยศ สมเด็จพระนเรศวรฯ พระราชทานอภัยโทษ แล้วโปรดให้สร้างเจดีย์องค์ใหญ่ พระราชทานนามว่าเจดีย์ชัยมงคล ชื่อวัดใหญ่ชัยมงคลเชื่อกันว่ามาจากเจดีย์องค์นี้

ความสูงของเจดีย์มีสองข้อมูล วิกิพีเดียไทยระบุว่าสูง 1 เส้น 1 วา (ราว 42 เมตร) ส่วนไทยรัฐระบุว่าสูงจากฐานถึงยอด 62.10 เมตร ฐานทักษิณเป็นสี่เหลี่ยมกว้างด้านละ 32.40 เมตร สูง 15 เมตร มีเจดีย์ทิศสี่มุม สูงองค์ละ 12 เมตร วิกิพีเดียไทยระบุด้วยว่าเป็นเจดีย์ที่สูงที่สุดในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

เจดีย์องค์นี้อาจไม่ได้สร้างใหม่ทั้งองค์ในสมัยสมเด็จพระนเรศวรฯ ไทยรัฐเขียนว่าเป็นไปได้ที่เดิมจะเป็นเจดีย์ขนาดเล็ก แล้วก่อหุ้มเสริมให้สูงใหญ่ขึ้นในรัชกาลของพระองค์ วิกิพีเดียไทยก็ใช้คำว่าปฏิสังขรณ์ขึ้นใหม่ และระบุว่าพบชัยมงคลคาถาบรรจุอยู่ภายใน ฐานด้านตะวันออกกับตะวันตกเคยถูกลักลอบขุดถึงแกนกลาง องค์เจดีย์จึงเอียงไปทางทิศตะวันตกเล็กน้อย

จุดเด่นของวัดใหญ่ชัยมงคล สิ่งที่ควรชมในวัด

จุดเด่นของวัดใหญ่ชัยมงคลคือพระเจดีย์ชัยมงคล รองลงมามีอีกสามจุดที่คนมักแวะไหว้ คือพระพุทธไสยาสน์ พระพุทธชัยมงคล และพระตำหนักสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

พระพุทธไสยาสน์ วัดใหญ่ชัยมงคล

พระพุทธไสยาสน์ หรือพระนอน เป็นพระพุทธรูปปางไสยาสน์สีขาว ห่มจีวรคลุมทั้งองค์ ประดิษฐานบนพื้นที่ของพระวิหารเก่า แหล่งที่ตรวจได้ไม่ระบุปีที่สร้างและขนาดขององค์พระ

พระพุทธชัยมงคลในพระอุโบสถ

พระพุทธชัยมงคลคือพระประธานในพระอุโบสถ และเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประจำวัด อุโบสถของวัดนี้คือที่ที่เคยมีการเสี่ยงเทียนอธิษฐานก่อนสมเด็จพระมหาจักรพรรดิขึ้นครองราชย์

พระตำหนักสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

พระตำหนักสมเด็จพระนเรศวรมหาราชอยู่ด้านหลังวัด มีพระบรมราชานุสาวรีย์ของพระองค์ให้กราบสักการะ วิกิพีเดียไทยระบุว่าศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราชในวัดสร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2544 จึงเป็นสิ่งก่อสร้างสมัยปัจจุบัน ไม่ใช่โบราณสถานสมัยอยุธยา รอบตำหนักมีสวนหย่อมให้นั่งพัก

วัดใหญ่ชัยมงคล ขอพรเรื่องอะไร

คนที่มาไหว้พระที่วัดใหญ่ชัยมงคลมักขอพรเรื่องการงาน การเงิน สุขภาพ และความรัก ตามที่ไทยรัฐรายงาน

จุดที่คนไหว้กันคือพระพุทธชัยมงคลในพระอุโบสถ พระพุทธไสยาสน์ และพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราชด้านหลังวัด

เวลาเปิด ค่าเข้าชม และการเดินทางไปวัดใหญ่ชัยมงคล

วัดใหญ่ชัยมงคลเปิดทุกวัน 08.00 ถึง 17.00 น. ไทยรัฐระบุว่าเข้าชมได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย เวลาและค่าเข้าชมเปลี่ยนได้ ควรตรวจกับวัดก่อนไป โทร 035-242640

วัดอยู่ที่ 40/3 ถนนอโยธยา หมู่ 3 ตำบลคลองสวนพลู นอกเกาะเมืองอยุธยาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ มีรถโดยสารประจำทางและรถสองแถวผ่าน วัดมีกิจกรรมบวชชีพราหมณ์ทุกวัน และจัดอบรมปฏิบัติธรรมช่วงเทศกาล ใครสนใจให้สอบถามวัดก่อน

วัดใหญ่ชัยมงคลอยู่ในเส้นทางทำบุญ 9 วัด อยุธยา ถ้าอยากรู้เรื่องวัดอื่นก่อนไป อ่านประวัติวัดพนัญเชิง กับประวัติวัดมหาธาตุ อยุธยาต่อได้

ศาลาหรีดเป็นร้านพวงหรีดออนไลน์ส่งถึงศาลา สอบถามหรือสั่งทาง LINE ได้ที่ @350kruft