บทแผ่เมตตาที่ใช้กันทั่วไปมี 2 บท บทให้ตนเองขึ้นต้นว่า "อะหัง สุขิโต โหมิ" ยาว 6 บรรทัด บทให้สรรพสัตว์ขึ้นต้นว่า "สัพเพ สัตตา" ยาว 5 บรรทัด ว่าต่อกันจบได้ในไม่ถึง 1 นาที
ส่วนบทที่ใช้กับเจ้ากรรมนายเวรและเทวดาประจำตัวเป็นบทแผ่ส่วนกุศล ว่าต่อท้ายได้เมื่อเพิ่งทำบุญมา
สรุปบทแผ่เมตตาแต่ละบทและผู้รับ
|
แผ่ให้ใคร |
บทที่ใช้ |
ขึ้นต้นว่า |
ความยาว |
|---|---|---|---|
|
ตนเอง |
บทแผ่เมตตาให้ตนเอง |
อะหัง สุขิโต โหมิ |
6 บรรทัด |
|
สรรพสัตว์ คนทั่วไป สัตว์เลี้ยง |
บทแผ่เมตตาให้สรรพสัตว์ |
สัพเพ สัตตา |
5 บรรทัด |
|
เจ้ากรรมนายเวร |
บทแผ่ส่วนกุศล |
อิทัง สัพพะเวรีนัง โหตุ |
1 บรรทัด + คำไทย |
|
เทวดาประจำตัว |
บทแผ่ส่วนกุศล |
อิทัง สัพพะเทวานัง โหตุ |
1 บรรทัด + คำไทย |
|
บิดามารดา |
บทแผ่ส่วนกุศล |
อิทัง เม มาตาปิตูนัง โหตุ |
1 บรรทัด |
|
ครูอาจารย์ |
บทแผ่ส่วนกุศล |
อิทัง เม คะรูปัชฌายาจะริยานัง โหตุ |
1 บรรทัด |
ลำดับที่ว่ากันคือ ให้ตนเองก่อน ต่อด้วยสรรพสัตว์ แล้วจึงแผ่ส่วนกุศลให้ผู้รับที่เจาะจง
บทแผ่เมตตาให้ตนเอง พร้อมคำแปล
บทแผ่เมตตาให้ตนเองมี 6 บรรทัด ใช้แผ่เมตตาให้ตัวเองมีความสุข ไม่มีเวร และไม่มีทุกข์ ว่าเป็นบทแรกทุกครั้ง
|
คำบาลี |
คำแปล |
|---|---|
|
อะหัง สุขิโต โหมิ |
ขอให้ข้าพเจ้ามีความสุข |
|
นิททุกโข โหมิ |
ปราศจากความทุกข์ |
|
อะเวโร โหมิ |
ปราศจากเวร |
|
อัพยาปัชโฌ โหมิ |
ปราศจากความเบียดเบียน |
|
อะนีโฆ โหมิ |
ปราศจากความทุกข์กายทุกข์ใจ |
|
สุขี อัตตานัง ปะริหะรามิ |
มีความสุขกายสุขใจ รักษาตนให้พ้นจากทุกข์ภัยทั้งสิ้นเถิด |
หนังสือสวดมนต์บางเล่มมีคำว่า "อะหัง" นำหน้าทุกบรรทัด และเพิ่มบรรทัด "อะโรโค โหมิ" (ไม่มีโรค) ก่อนบรรทัดสุดท้าย ใช้ได้ทั้งสองแบบ ให้ว่าตามเล่มที่วัดหรือที่บ้านใช้
บทแผ่เมตตาให้สรรพสัตว์ สัพเพ สัตตา พร้อมคำแปล
บทแผ่เมตตาให้สรรพสัตว์มี 5 บรรทัด ขึ้นต้นว่า "สัพเพ สัตตา" ใช้แผ่ให้ผู้อื่นทั้งหมดโดยไม่เจาะจง ทั้งคน สัตว์ และผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว
|
คำบาลี |
คำแปล |
|---|---|
|
สัพเพ สัตตา |
สัตว์ทั้งหลายที่เป็นเพื่อนทุกข์ เกิด แก่ เจ็บ ตาย ด้วยกันทั้งหมดทั้งสิ้น |
|
อะเวรา โหนตุ |
จงเป็นสุขเป็นสุขเถิด อย่าได้มีเวรแก่กันและกันเลย |
|
อัพยาปัชฌา โหนตุ |
จงเป็นสุขเป็นสุขเถิด อย่าได้เบียดเบียนซึ่งกันและกันเลย |
|
อะนีฆา โหนตุ |
จงเป็นสุขเป็นสุขเถิด อย่าได้มีความทุกข์กายทุกข์ใจเลย |
|
สุขี อัตตานัง ปะริหะรันตุ |
จงมีความสุขกายสุขใจ รักษาตนให้พ้นจากทุกข์ภัยทั้งสิ้นเถิด |
คำว่า "สัตว์" ในบทสวดหมายถึงผู้ที่ยังเวียนว่ายตายเกิดทุกจำพวก รวมมนุษย์ด้วย บทนี้จึงใช้ได้ทั้งตอนแผ่เมตตาให้สัตว์เลี้ยง และตอนนึกถึงคนที่มีเรื่องขัดใจกัน
บทแผ่เมตตาให้เจ้ากรรมนายเวร
บทที่ใช้แผ่ให้เจ้ากรรมนายเวรคือ "อิทัง สัพพะเวรีนัง โหตุ สุขิตา โหนตุ สัพเพ เวรี" เป็นบรรทัดหนึ่งในบทแผ่ส่วนกุศล
อิทัง สัพพะเวรีนัง โหตุ สุขิตา โหนตุ สัพเพ เวรี
แปลว่า ขอส่วนบุญนี้จงสำเร็จแก่เจ้ากรรมนายเวรทั้งหลายทั้งปวง ขอให้เจ้ากรรมนายเวรทั้งหลายทั้งปวงมีความสุข
ว่าต่อเป็นภาษาไทยได้ตามที่นึก เช่น
ข้าพเจ้าขออุทิศบุญกุศลที่ได้ทำในวันนี้ ให้แก่เจ้ากรรมนายเวรทั้งหลายที่ข้าพเจ้าเคยล่วงเกินไว้ ทั้งที่ตั้งใจและไม่ตั้งใจ ขอให้ท่านได้รับส่วนบุญนี้ และโปรดอโหสิกรรมให้แก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด
บรรทัดนี้ขึ้นต้นว่า "ขอส่วนบุญนี้" จึงเหมาะกับวันที่เพิ่งทำบุญมา เช่น ใส่บาตร ถวายสังฆทาน หรือสวดมนต์จบ วันที่ไม่ได้ทำบุญ ใช้บท "สัพเพ สัตตา" แทนแล้วนึกถึงเจ้ากรรมนายเวรไปด้วยได้
บทแผ่เมตตาให้เทวดาประจำตัว บิดามารดา และครูอาจารย์
แผ่เมตตาให้เทวดาประจำตัวใช้บรรทัด "อิทัง สัพพะเทวานัง โหตุ สุขิตา โหนตุ สัพเพ เทวา" ส่วนบิดามารดาและครูอาจารย์มีบรรทัดของตัวเอง ทั้งหมดอยู่ในบทแผ่ส่วนกุศลชุดเดียวกัน
เทวดา
อิทัง สัพพะเทวานัง โหตุ สุขิตา โหนตุ สัพเพ เทวา
แปลว่า ขอส่วนบุญนี้จงสำเร็จแก่เทวดาทั้งหลายทั้งปวง ขอให้เทวดาทั้งหลายทั้งปวงมีความสุข ตัวบทบาลีแผ่ให้เทวดาทั้งหมด ใครจะเจาะจงเทวดาประจำตัว ให้ว่าเป็นภาษาไทยต่อท้ายว่า "ขออุทิศบุญนี้แก่เทวดาผู้รักษาตัวข้าพเจ้า"
บิดามารดา
อิทัง เม มาตาปิตูนัง โหตุ สุขิตา โหนตุ มาตาปิตะโร
แปลว่า ขอส่วนบุญนี้จงสำเร็จแก่มารดาบิดาของข้าพเจ้า ขอให้มารดาบิดาของข้าพเจ้ามีความสุข ใช้ได้ทั้งพ่อแม่ที่ยังอยู่และที่ล่วงลับแล้ว
ครูอาจารย์
อิทัง เม คะรูปัชฌายาจะริยานัง โหตุ สุขิตา โหนตุ คะรูปัชฌายาจะริยา
แปลว่า ขอส่วนบุญนี้จงสำเร็จแก่ครูอุปัชฌาย์อาจารย์ของข้าพเจ้า ขอให้ครูอุปัชฌาย์อาจารย์ของข้าพเจ้ามีความสุข
วิธีแผ่เมตตาและลำดับการว่า
วิธีแผ่เมตตาคือนั่งให้สงบ นึกถึงผู้รับ แล้วว่าบทให้ตนเองก่อน ต่อด้วยบทให้สรรพสัตว์ ไม่ต้องใช้น้ำหรืออุปกรณ์ใด
- นั่งในท่าที่สบาย นิยมพนมมือ หลับตาหรือลืมตาก็ได้ หายใจช้าๆ สักครู่ให้ใจนิ่ง
- ว่าบทให้ตนเอง "อะหัง สุขิโต โหมิ" จนจบ 6 บรรทัด
- ว่าบทให้สรรพสัตว์ "สัพเพ สัตตา" จนจบ 5 บรรทัด ระหว่างว่าให้นึกถึงคนในบ้าน คนที่รู้จัก ไปจนถึงคนที่ขัดใจกัน
- แผ่ส่วนกุศลให้ผู้รับที่เจาะจง ถ้าเพิ่งทำบุญมา ว่าบรรทัดของบิดามารดา เทวดา หรือเจ้ากรรมนายเวรต่อ
- ว่าคำแปลหรือคำไทยตาม ถ้าจำบาลีไม่ได้ ว่าเฉพาะคำแปลภาษาไทยก็ได้
จะว่าออกเสียงหรือว่าในใจก็ได้ คนที่อยู่บนรถ ในโรงพยาบาล หรือในที่ทำงาน นึกบทในใจได้โดยไม่ต้องพนมมือ
แผ่เมตตาก่อนนอนและหลังสวดมนต์
แผ่เมตตาได้ทุกเวลา ที่นิยมคือก่อนนอนและหลังสวดมนต์เช้าเย็น
- ก่อนนอน ว่าบทให้ตนเองและบทสัพเพ สัตตา หลังสวดมนต์ไหว้พระ ถ้าไม่ได้สวดมนต์ ว่าสองบทนี้อย่างเดียวได้
- หลังทำวัตรเช้า ทำวัตรเย็น หนังสือสวดมนต์หลายเล่มวางบทแผ่เมตตาไว้ท้ายบททำวัตร คู่กับบทกรวดน้ำ
- หลังนั่งสมาธิ ว่าก่อนลุกจากที่นั่ง
- หลังทำบุญ เช่น ใส่บาตร ถวายสังฆทาน หรือทำบุญ 100 วัน ว่าต่อจากการกรวดน้ำ
ในงานศพ หลังพระสวดอภิธรรมจบและเจ้าภาพกรวดน้ำแล้ว แขกที่นั่งฟังนึกบท "สัพเพ สัตตา" ให้ผู้วายชนม์ในใจได้
ความต่างของแผ่เมตตากับกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศล
แผ่เมตตาคือการตั้งจิตปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข ทำได้ทุกเมื่อโดยไม่ต้องทำบุญมาก่อน ส่วนกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลคือการยกบุญที่เพิ่งทำให้ผู้อื่น จึงทำหลังทำบุญ
|
|
แผ่เมตตา |
กรวดน้ำอุทิศส่วนกุศล |
|---|---|---|
|
ทำเมื่อไร |
ทุกเวลา |
หลังทำบุญ |
|
ตัวบท |
อะหัง สุขิโต โหมิ และ สัพเพ สัตตา |
อิทัง เม ... โหตุ หรือบทอิมินา |
|
ใช้น้ำ |
ไม่ใช้ |
รินน้ำขณะพระให้พร หรือนึกในใจ |
|
ผู้รับ |
ตนเองและสรรพสัตว์ทั้งหมด |
เจาะจงได้ เช่น ญาติ ผู้ล่วงลับ เจ้ากรรมนายเวร |
ในงานบุญที่นิมนต์พระมาฉัน เจ้าภาพกล่าวคำถวายภัตตาหาร กรวดน้ำตอนพระให้พร แล้วแผ่เมตตาปิดท้ายได้
อานิสงส์การแผ่เมตตา 11 ประการ
อานิสงส์ของเมตตาตามที่พระไตรปิฎกแสดงไว้มี 11 ประการ
- หลับเป็นสุข
- ตื่นเป็นสุข
- ไม่ฝันร้าย
- เป็นที่รักของมนุษย์ทั้งหลาย
- เป็นที่รักของอมนุษย์ทั้งหลาย
- เทวดาย่อมคุ้มครองรักษา
- ไฟ ยาพิษ หรือศัสตรา ทำอันตรายไม่ได้
- จิตเป็นสมาธิได้เร็ว
- สีหน้าผ่องใส
- ไม่หลงลืมสติเวลาตาย
- เมื่อยังไม่บรรลุคุณวิเศษที่สูงขึ้นไป ย่อมเข้าถึงพรหมโลก
คำถามที่พบบ่อยเรื่องการแผ่เมตตา
บทแผ่เมตตาใหญ่คือบทไหน เป็นบทสวดยาวที่แผ่เมตตาไปยังสัตว์ทุกจำพวกในทุกทิศ ยาวหลายหน้า นิยมสวดในวัดหรือสวดตามหนังสือสวดมนต์ บทสั้นสองบทข้างบนใช้ประจำวันได้
ไม่ได้ทำบุญมา แผ่เมตตาได้ไหม ได้ บทให้ตนเองและบทสัพเพ สัตตา ไม่ได้อ้างถึงบุญที่ทำ ส่วนบรรทัดที่ขึ้นต้นว่า "อิทัง" แปลว่าขอส่วนบุญนี้ ให้ใช้หลังทำบุญ
แผ่เมตตาเป็นภาษาไทยอย่างเดียวได้ไหม ได้ ว่าตามคำแปลในตารางได้เลย
แผ่เมตตาให้คนที่ยังมีชีวิตได้ไหม ได้ บทสัพเพ สัตตา ใช้ได้กับทุกคน ทั้งคนที่รักและคนที่ขัดใจกัน
แผ่เมตตาให้สัตว์เลี้ยงที่ตายแล้วใช้บทไหน ใช้บทสัพเพ สัตตา แล้วนึกถึงสัตว์ตัวนั้น
ต้องแผ่เมตตาให้ตนเองก่อนทุกครั้งไหม ธรรมเนียมที่สอนกันคือเริ่มที่ตนเองก่อน เวลาน้อยจะว่าเฉพาะบทสัพเพ สัตตา ก็ได้
ศาลาหรีดมีพวงหรีดส่งถึงวัดทั้งพวงหรีดดอกไม้สดและพวงหรีดพัดลม แจ้งชื่อวัดและศาลาได้ทาง LINE ของร้าน




