ใส่บาตรตอนเช้าทำได้ช่วง 05.30 ถึง 07.30 น. ซึ่งเป็นเวลาที่พระออกบิณฑบาต ของใส่บาตรคือข้าวสวย กับข้าวที่ปรุงสุก ของหวานหรือผลไม้ และน้ำดื่ม จะใส่ครบหรือใส่อย่างเดียวก็ได้
ก่อนใส่ให้ยกของขึ้นจบที่หน้าผากแล้วกล่าวคำอธิษฐานว่า "สุทินนัง วะตะ เม ทานัง อาสะวักขะยาวะหัง โหตุ"
สรุปการใส่บาตร เวลา ของ และคำกล่าว
|
เรื่อง |
คำตอบ |
|---|---|
|
เวลา |
05.30 ถึง 07.30 น. แล้วแต่วัดและฤดู |
|
ของใส่บาตร |
ข้าวสวย กับข้าวปรุงสุก ของหวานหรือผลไม้ น้ำดื่ม |
|
ลำดับการใส่ |
ข้าวก่อน แล้วกับข้าว ของหวาน และน้ำ |
|
คำกล่าวก่อนใส่ |
สุทินนัง วะตะ เม ทานัง อาสะวักขะยาวะหัง โหตุ |
|
ท่าทาง |
ถอดรองเท้า ยืนหรือนั่งใส่ก็ได้ แล้วพนมมือรับพร |
|
จำนวนพระ |
ไม่กำหนด ใส่รูปเดียวก็ได้ |
|
ของที่ไม่ใส่ |
เงิน อาหารดิบ เครื่องดื่มมีแอลกอฮอล์ |
ใส่บาตรกี่โมง และรอพระที่ไหน
พระออกบิณฑบาตหลังฟ้าสางและกลับถึงวัดก่อนฉันเช้า เวลาที่เจอพระจึงอยู่ราว 05.30 ถึง 07.30 น. หน้าหนาวที่ฟ้าสว่างช้าพระจะออกช้ากว่าหน้าร้อน
พระเดินเส้นทางเดิมทุกวัน ถามคนในซอยหรือแม่ค้าหน้าตลาดได้ว่าพระผ่านกี่โมง ตลาดเช้าและหน้าวัดเป็นจุดที่มีพระผ่านแน่นอน ถ้าตื่นไม่ทัน นำอาหารไปถวายที่วัดก่อน 11.00 น. ได้
การรอให้ยืนริมทางที่พระเดินผ่าน ไม่ต้องเดินตามหรือเรียกพระ เมื่อพระเดินมาถึงให้พนมมือนิมนต์ พระจะหยุดและเปิดฝาบาตร
ของใส่บาตร มีอะไรบ้าง
ของใส่บาตรที่เหมาะคืออาหารที่พระฉันได้ในเช้าวันนั้น ชุดที่ใส่กันทั่วไปมีข้าวสวย 1 ถุงหรือ 1 ทัพพี กับข้าว 1 ถึง 2 อย่าง ของหวานหรือผลไม้ และน้ำดื่ม 1 ขวด
|
ประเภท |
ตัวอย่าง |
|---|---|
|
ข้าว |
ข้าวสวย ข้าวเหนียว ข้าวต้ม |
|
กับข้าว |
แกงจืด ผัดผัก ไข่พะโล้ ไข่เจียว ปลาทอด หมูทอด |
|
ของหวาน |
ขนมไทย ขนมปัง นมกล่อง |
|
ผลไม้ |
กล้วย ส้ม ผลไม้ที่ปอกแล้วใส่ถุง |
|
เครื่องดื่ม |
น้ำเปล่า นมถั่วเหลือง น้ำผลไม้ |
|
ของแห้ง |
บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ปลากระป๋อง ข้าวสาร |
อาหารร้อนให้ใส่ถุงมัดปากให้แน่นและรอให้คลายร้อนก่อน เพราะพระอุ้มบาตรด้วยมือ ของที่ซื้อจากร้านสะดวกซื้อใส่ได้ เช่น ข้าวกล่อง นม ขนมปัง และน้ำดื่ม ให้ดูวันหมดอายุก่อน
ใส่บาตรอาหารแห้งทำได้ แต่พระต้องนำกลับไปให้วัดปรุงทีหลัง ถ้าอยากให้พระได้ฉันในมื้อนั้นให้ใส่อาหารปรุงสุก ส่วนของใช้อย่างสบู่ ยาสีฟัน และยา ควรจัดเป็นชุดของถวายสังฆทานแล้วนำไปถวายที่วัด
ดอกไม้ ธูป และเทียนไม่จำเป็นต้องมี ถ้านำมาด้วยให้ถวายหลังใส่อาหารเสร็จ โดยวางบนฝาบาตรที่พระหงายรับหรือใส่ในย่าม
ของที่ไม่ควรใส่บาตร
ของที่ไม่ควรใส่ลงในบาตรมี 5 อย่าง
- เงินและของมีค่า ถ้าจะถวายปัจจัยให้ใส่ซองถวายพระที่วัดผ่านไวยาวัจกร
- เนื้อและปลาดิบ อาหารสุกๆ ดิบๆ และข้าวหรือกับข้าวที่ค้างคืนจนเริ่มมีกลิ่น
- เหล้า เบียร์ และอาหารที่ใส่สุรา
- เนื้อต้องห้าม 10 ชนิด ได้แก่ เนื้อมนุษย์ ช้าง ม้า สุนัข งู ราชสีห์ เสือโคร่ง เสือเหลือง เสือดาว และหมี
- ของร้อนจัดที่ไม่ได้ใส่ถุงหรือภาชนะ และของที่หกเลอะง่าย
เมื่อบาตรเต็มแล้วไม่ควรฝืนใส่ต่อ ให้ถวายใส่ถุงหรือย่ามที่ลูกศิษย์ถือตามมา หรือรอพระรูปถัดไป
คำกล่าวก่อนใส่บาตร พร้อมคำแปล
คำกล่าวก่อนใส่บาตรที่ใช้กันมากที่สุดคือ "สุทินนัง วะตะ เม ทานัง อาสะวักขะยาวะหัง โหตุ" กล่าวตอนยกของขึ้นจบเหนือหน้าผาก จะว่าออกเสียงเบาๆ หรือนึกในใจก็ได้
สุทินนัง วะตะ เม ทานัง อาสะวักขะยาวะหัง โหตุ
แปลว่า ทานของข้าพเจ้าให้ดีแล้วหนอ ขอจงเป็นเครื่องนำมาซึ่งความสิ้นไปแห่งอาสวกิเลส
หนังสือสวดมนต์บางเล่มเพิ่มคำว่า "นิพพานะปัจจะโย" เป็น "สุทินนัง วะตะ เม ทานัง อาสะวักขะยาวะหัง นิพพานะปัจจะโย โหตุ" แปลเพิ่มว่า ขอจงเป็นปัจจัยแก่พระนิพพาน ใช้ได้ทั้งสองแบบ
คำอธิษฐานภาษาไทยที่ผู้ใหญ่สอนต่อกันมาคือ
ข้าวขาวเหมือนดอกบัว ยกขึ้นทูนหัว ถวายแด่พระสงฆ์ จิตใจจำนง ตรงต่อพระนิพพาน
จำบทไหนไม่ได้ ให้ตั้งใจว่าขอถวายอาหารนี้แด่พระสงฆ์ก็พอ ส่วนคำถวายอาหารแบบเต็มที่ใช้เมื่อถวายพระที่วัดหรือที่บ้าน ดูได้ที่เรื่องคำถวายภัตตาหาร
วิธีใส่บาตรตอนเช้าทีละขั้น
วิธีใส่บาตรตอนเช้ามี 6 ขั้น ใช้เวลาไม่ถึง 2 นาทีต่อพระ 1 รูป
- ถอดรองเท้า ยืนรอริมทางในที่ที่ไม่ขวางทางเดิน
- เมื่อพระมาถึง พนมมือนิมนต์
- ยกของขึ้นจบที่หน้าผาก กล่าวคำอธิษฐาน
- ใส่ข้าวก่อน ตามด้วยกับข้าว ของหวาน และน้ำ วางลงเบาๆ ไม่ให้มือหรือทัพพีกระทบขอบบาตร
- ย่อตัวหรือนั่งลง พนมมือรับพร
- เมื่อพระให้พรจบ ไหว้ 1 ครั้ง แล้วรอให้พระเดินไปก่อน
ธรรมเนียมที่สอนกันคือถอดรองเท้าและไม่ยืนบนรองเท้า เพราะพระเดินเท้าเปล่า ถ้าพื้นเปียกหรือสกปรก หรือผู้ใส่มีปัญหาเรื่องเท้า ใส่รองเท้าไว้ก็ได้ ผู้ใช้รถเข็นและผู้สูงอายุที่ยืนไม่สะดวกนั่งใส่ได้
ผู้หญิงใส่บาตรได้ตามปกติ ให้ระวังไม่ให้มือถูกตัวพระหรือจีวร เด็กเล็กให้ผู้ใหญ่ช่วยประคองมือ
พระให้พรตอนใส่บาตรและการกรวดน้ำ
บทที่พระให้พรตอนใส่บาตรส่วนใหญ่คือบทสั้นที่ลงท้ายว่า "อายุ วัณโณ สุขัง พะลัง" ผู้ใส่บาตรพนมมือฟังจนจบ ไม่ต้องกล่าวตาม
อะภิวาทะนะสีลิสสะ นิจจัง วุฑฒาปะจายิโน จัตตาโร ธัมมา วัฑฒันติ อายุ วัณโณ สุขัง พะลัง
แปลว่า ธรรม 4 ประการ คือ อายุ วรรณะ สุขะ พละ ย่อมเจริญแก่ผู้มีปกติกราบไหว้ อ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่เป็นนิตย์
บางวัดพระไม่ให้พรข้างทาง แต่รับบาตรแล้วเดินต่อ ถือเป็นเรื่องปกติของวัดนั้น
ใส่บาตรแล้วไม่ต้องกรวดน้ำทุกครั้ง ถ้าตั้งใจอุทิศบุญให้ผู้ล่วงลับ จะกรวดน้ำตอนพระให้พร หรือกลับไปกรวดที่บ้านก็ได้ ไม่มีน้ำให้ตั้งใจอุทิศในใจแทน
ใส่บาตรวันเกิด ใส่กี่รูป
ใส่บาตรวันเกิดไม่มีข้อกำหนดเรื่องจำนวนพระ ใส่รูปเดียวหรือกี่รูปก็ได้ จำนวนคู่หรือคี่ก็ไม่มีข้อห้าม
บางคนถือตามความเชื่อเรื่องกำลังวัน คือใส่บาตรเท่ากับตัวเลขประจำวันเกิด หรือจัดของเท่าจำนวนนั้น
|
วันเกิด |
กำลังวัน |
|---|---|
|
อาทิตย์ |
6 |
|
จันทร์ |
15 |
|
อังคาร |
8 |
|
พุธกลางวัน |
17 |
|
พุธกลางคืน |
12 |
|
พฤหัสบดี |
19 |
|
ศุกร์ |
21 |
|
เสาร์ |
10 |
ตัวเลขนี้มาจากตำราโหราศาสตร์ ไม่ใช่ข้อกำหนดทางศาสนา จะทำตามหรือไม่ก็ได้ ของใส่บาตรวันเกิดใช้ชุดเดียวกับวันปกติ หลายคนเลือกอาหารที่ตัวเองชอบ
ถ้าอยากทำบุญวันเกิดมากกว่าใส่บาตร ดูทางเลือกอื่นได้ที่เรื่องทำบุญวันเกิด และมีแคปชั่นทำบุญสำหรับโพสต์รูปใส่บาตร
ใส่บาตรให้ผู้ล่วงลับ
ใส่บาตรให้ผู้ล่วงลับทำได้ทุกวัน ไม่ต้องรอวันครบรอบ ขั้นตอนเหมือนใส่บาตรปกติ แล้วเอ่ยชื่อผู้ล่วงลับตอนอธิษฐานหรือตอนกรวดน้ำ
ครอบครัวมักเลือกอาหารที่ผู้ตายชอบ และใส่ในวันสำคัญ เช่น วันครบ 7 วัน 50 วัน 100 วัน วันเกิดของผู้ตาย และวันพระ
คำถามว่าใส่บาตรให้คนตายแล้วได้รับไหม เป็นเรื่องของความเชื่อ คำสอนที่เล่าต่อกันมาคือผู้ล่วงลับจะได้รับเมื่อรับรู้และอนุโมทนาบุญนั้น
คำถามที่พบบ่อยเรื่องใส่บาตรและตักบาตร
ใส่บาตรกับตักบาตรต่างกันไหม ไม่ต่าง หมายถึงการนำอาหารใส่ลงในบาตรพระเหมือนกัน คำว่าตักบาตรมาจากการใช้ทัพพีตักข้าวใส่บาตร และมักใช้กับงานที่จัดเป็นพิธี เช่น ทำบุญตักบาตรวันขึ้นปีใหม่
ใส่บาตรต้องถอดรองเท้าไหม ธรรมเนียมคือถอด ถ้าพื้นไม่สะอาดหรือเท้าเจ็บ ใส่ไว้ได้
ใส่บาตรต้องนั่งหรือยืน ได้ทั้งสองแบบ ส่วนใหญ่ยืนใส่แล้วย่อตัวลงรับพร
ใส่บาตรต้องใส่อะไรก่อน ใส่ข้าวก่อน แล้วตามด้วยกับข้าว ของหวาน และน้ำ
ใส่บาตรต้องมีดอกไม้ไหม ไม่ต้อง มีแค่อาหารก็ครบแล้ว
ใส่บาตรรูปเดียวได้ไหม ได้ ไม่มีจำนวนขั้นต่ำ
ใส่บาตรที่วัดแทนได้ไหม ได้ นำอาหารไปถวายช่วงฉันเช้าหรือก่อน 11.00 น.
ถ้าต้องส่งพวงหรีดไปงานศพ ร้านพวงหรีดศาลาหรีดมีทั้งพวงหรีดดอกไม้สดและพวงหรีดพัดลม แจ้งชื่อวัดและศาลาทาง LINE ของร้าน




