ถวายเทียนพรรษานิยมทำในวันเข้าพรรษา คือแรม 1 ค่ำ เดือน 8 หรือก่อนหน้านั้น 1 วัน โดยนำเทียนไปวัด กล่าวคำถวายต่อหน้าพระสงฆ์ แล้วกรวดน้ำรับพร
สรุปการถวายเทียนพรรษา
|
คำถาม |
คำตอบ |
|---|---|
|
ถวายวันไหน |
วันเข้าพรรษา (แรม 1 ค่ำ เดือน 8) หรือก่อนวันเข้าพรรษา |
|
ถวายกี่โมง |
ไม่มีเวลากำหนด วัดที่จัดพิธีรวมจะประกาศเวลาเอง |
|
ถวายกี่เล่ม |
นิยมถวายเป็นคู่ ขนาดตามกำลัง |
|
ของที่ถวายคู่กัน |
ผ้าอาบน้ำฝน และของใช้ของพระ |
|
คำถวายขึ้นต้นว่า |
ยัคเฆ ภันเต สังโฆ ปะฏิชานาตุ |
|
ถวายหลอดไฟแทนได้ไหม |
ได้ เป็นการถวายแสงสว่างเหมือนกัน |
|
เทียนใช้ทำอะไร |
จุดบูชาพระในอุโบสถตลอด 3 เดือนที่พระจำพรรษา |
ถวายเทียนพรรษาวันไหน กี่โมง
เทียนพรรษานิยมถวายในวันเข้าพรรษาหรือก่อนวันเข้าพรรษา 1 วัน ซึ่งก็คือวันอาสาฬหบูชา จะถวายล่วงหน้าก่อนนั้นก็ได้ เพราะพระท่านเริ่มจุดเทียนตั้งแต่วันเข้าพรรษา
วันเข้าพรรษานับตามจันทรคติ จึงไม่ตรงกับวันที่เดิมทุกปี
- วันอาสาฬหบูชา ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8
- วันเข้าพรรษา แรม 1 ค่ำ เดือน 8 ซึ่งเป็นวันถัดไป
- ปีที่มีเดือน 8 สองหน นับที่เดือน 8 หลัง
ปี 2569 วันอาสาฬหบูชาตรงกับวันพุธที่ 29 กรกฎาคม และวันเข้าพรรษาตรงกับวันพฤหัสบดีที่ 30 กรกฎาคม ปีถัดไปให้ดูปฏิทินจันทรคติของปีนั้น
เรื่องเวลา ไม่มีกำหนดว่าต้องถวายกี่โมงหรือถวายได้ถึงกี่โมง วัดที่จัดพิธีถวายเทียนพรรษารวมจะประกาศกำหนดการเอง มักทำพร้อมการทำบุญช่วงเช้า ถ้าไปถวายเองคนเดียว โทรถามวัดก่อนว่าพระสะดวกรับช่วงไหน
ถ้าเลยวันเข้าพรรษาไปแล้ว ถามวัดก่อนว่ายังรับเทียนอยู่ไหม เพราะเทียนพรรษาใช้จุดไปตลอด 3 เดือน
ของที่ต้องเตรียมในการถวายเทียนพรรษา
ของหลักมีอย่างเดียวคือเทียนพรรษา ที่เหลือเป็นของบริวารซึ่งถวายไปด้วยตามศรัทธา
- เทียนพรรษา นิยมถวายเป็นคู่ ในคำถวายก็ใช้คำว่าเทียนคู่ ขนาดเล็กหรือใหญ่เลือกตามกำลัง ถ้ามีเล่มเดียว ถามวัดได้ว่ารับไหม
- ผ้าอาบน้ำฝน ผ้าที่พระใช้นุ่งสรงน้ำฝนในพรรษา ถวายก่อนเข้าพรรษาเหมือนกัน คนจึงมักถวายคู่กับเทียน
- ดอกไม้ ธูป เทียนเล็ก สำหรับบูชาพระรัตนตรัยก่อนเริ่มพิธี
- ของใช้ของพระ เลือกแบบเดียวกับของถวายสังฆทาน คือของที่พระได้ใช้จริง
- ปัจจัย ถ้าจะถวายเงินร่วมด้วย ดูวิธีถวายปัจจัยพระ
เทียนพรรษาที่ขายตามร้านสังฆภัณฑ์มีทั้งแบบเรียบและแบบแกะลาย ราคาต่างกันตามขนาด ถ้าจะให้พระใช้จุดได้ตลอดพรรษา เลือกเล่มที่ใหญ่และยาวไว้ก่อน
ขั้นตอนการถวายเทียนพรรษา
การถวายเทียนพรรษาทำที่วัด โดยแจ้งพระสงฆ์ กล่าวคำถวาย แล้วกรวดน้ำรับพร ถ้าวัดจัดพิธีรวม พิธีกรหรือมัคนายกจะนำเป็นขั้นไป
- เลือกวัน วันเข้าพรรษาหรือก่อนวันเข้าพรรษา
- นำเทียนและของบริวารไปวัด ที่ตั้งใจจะถวาย
- พบพระสงฆ์ แจ้งว่ามาถวายเทียนพรรษา จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย
- ตั้งนะโม 3 จบ แล้วกล่าวคำถวายเทียนพรรษา พร้อมกันทุกคน
- พระสงฆ์รับเทียน บางวัดพระท่านจุดเทียนพรรษาต่อหน้าผู้ถวายเลย
- กรวดน้ำ รับพร เป็นอันเสร็จพิธี
วัดที่ชาวบ้านหล่อเทียนเองจะมีการแห่เทียนเวียนรอบอุโบสถ 3 รอบก่อนถวาย ลำดับพิธีการถวายเทียนพรรษาจึงต่างกันไปบ้างตามวัด ถ้าถวายสังฆทานในคราวเดียวกัน ดูลำดับได้ที่วิธีถวายสังฆทาน
คำถวายเทียนพรรษาพร้อมคำแปล
คำถวายเทียนพรรษาเป็นภาษาบาลี กล่าวพร้อมกันหลังตั้งนะโม 3 จบ
ตั้งนะโม 3 จบ
"นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ"
คำถวายเทียนพรรษา
"ยัคเฆ ภันเต สังโฆ ปะฏิชานาตุ มะยัง ภันเต เอตัง ปะทีปะยุคัง สะปะริวารัง เตมาสัง พุทธัสสะ ปูชะนัตถายะ อิมัสสะหมิง อะโปสะถาคาเร นิยยาเทมะ สาธุ โน ภันเต อะยัง เตมาสัง พุทธัสสะ ปูชะนัตถายะ ปะทีปะยุคัสสะ ทานัสสะ อานิสังโส อัมหากัญเจวะ มาตาปิตุอาทีนัญจะ ปิยะชะนานัง ทีฆะรัตตัง หิตายะ สุขายะ สังวัตตะตุ"
คำแปล
"ข้าแต่พระสงฆ์ผู้เจริญ ขอพระสงฆ์โปรดรับทราบ ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอมอบถวายเทียนคู่นี้ พร้อมกับของบริวาร ไว้ ณ อุโบสถนี้ เพื่อเป็นพุทธบูชาตลอดพรรษา ขออานิสงส์แห่งการถวายคู่เทียน เพื่อเป็นพุทธบูชา ตลอดพรรษานี้ของข้าพเจ้าทั้งหลาย จงเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข แก่ข้าพเจ้าทั้งหลายด้วย แก่ปิยชนทั้งหลาย มีมารดาบิดาเป็นต้นด้วย ตลอดกาลนานเทอญ"
บทนี้บางที่เรียกว่าคำถวายเทียนจำนำพรรษา หรือบทสวดถวายเทียนพรรษา เป็นบทเดียวกัน ไม่ต้องท่องให้ได้ก่อน วันงานจะมีคนกล่าวนำทีละวรรคให้ว่าตาม
บางวัดใช้คำถวายแบบสั้น และถ้าถวายผ้าอาบน้ำฝนด้วยจะมีคำถวายผ้าอาบน้ำฝนแยกอีกบท ให้ว่าตามที่พระหรือมัคนายกของวัดนั้นนำ ส่วนบทที่ใช้ตอนถวายอาหาร ดูได้ที่คำถวายภัตตาหาร
หลอดไฟแทนเทียนพรรษา
ถวายหลอดไฟแทนเทียนพรรษาได้ เป็นการถวายแสงสว่างให้พระสงฆ์ใช้เหมือนกัน หลายวัดทุกวันนี้ใช้ไฟฟ้าแล้ว คนจึงหันมาถวายหลอดไฟ ไฟฉาย หรือถ่านไฟฉายกันมากขึ้น
หลอดไฟก็นิยมถวายเป็นคู่ตามความเชื่อเดียวกับเทียน ก่อนซื้อ ถามวัดว่าใช้หลอดแบบไหน ขั้วอะไร จะได้ของที่ใส่กับโคมของวัดได้จริง
จะถวายทั้งเทียนและหลอดไฟในคราวเดียวก็ได้
เทียนพรรษาคืออะไร ถวายเพื่ออะไร
เทียนพรรษา คือเทียนขนาดใหญ่และยาวกว่าเทียนทั่วไป ใช้จุดในโบสถ์ตั้งแต่วันเข้าพรรษาจนถึงวันออกพรรษา ตามความหมายในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เทียนที่ถวายพระสงฆ์ช่วงนี้เรียกอีกชื่อว่าเทียนจำนำพรรษา
ช่วงเข้าพรรษา พระสงฆ์อยู่ประจำวัดเดียว 3 เดือน ตั้งแต่แรม 1 ค่ำ เดือน 8 ถึงขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 สมัยที่ยังไม่มีไฟฟ้า การทำวัตรช่วงเช้ามืดและพลบค่ำต้องใช้เทียนมาก ชาวบ้านจึงนำเทียนไปถวายให้พอใช้ตลอดพรรษา และถือเป็นการจุดบูชาพระพุทธเจ้าไปด้วย
ประเพณีถวายเทียนพรรษามีทั้งของหลวงและของราษฎร์ ประเพณีหลวงคือพระมหากษัตริย์ทรงหล่อเทียนพรรษา แล้วเสด็จฯ หรือโปรดเกล้าฯ ให้ผู้แทนพระองค์ไปจุดบูชาพระรัตนตรัยที่พระอารามหลวงสำคัญ ส่วนประเพณีราษฎร์คือชาวบ้านหล่อหรือซื้อเทียนไปถวายวัดใกล้บ้าน
เทียนพรรษาของชาวบ้านมีทั้งแบบจุดไฟได้และแบบจุดไฟไม่ได้ แบบหลังเป็นต้นเทียนที่ทำไว้ประกวดหรือถวายเป็นพุทธบูชา ถ้าจะให้พระได้ใช้ เลือกแบบที่จุดไฟได้
การหล่อเทียนพรรษาและต้นเทียนพรรษา
หล่อเทียนพรรษา คือการที่คนในชุมชนมาเทขี้ผึ้งลงแบบหล่อร่วมกันที่วัดก่อนเข้าพรรษา ได้เทียนต้นใหญ่ต้นเดียวไว้ถวายในนามทุกคน หลายวัดเปิดให้ร่วมหล่อเทียนได้ทุกปี
แต่เดิมชาวบ้านต้มรังผึ้งเอาขี้ผึ้งมาฟั่นเป็นเทียนเล่มเล็ก แล้วมัดหลายเล่มรวมกันเป็นลำ ตั้งบนฐาน จึงเรียกว่าต้นเทียนหรือต้นเทียนพรรษา ต่อมาใช้ลำไม้ไผ่เป็นแบบหล่อ ได้เทียนต้นเดี่ยวที่จุดได้นานขึ้น
ต้นเทียนที่ตกแต่งลวดลายทุกวันนี้มี 2 แบบ คือต้นเทียนแบบติดพิมพ์ กับต้นเทียนแบบแกะสลัก
ประเพณีแห่เทียนพรรษา
แห่เทียนพรรษา คือการจัดขบวนนำต้นเทียนไปถวายวัด เกิดจากชาวบ้านที่ช่วยกันหล่อและตกแต่งเทียน แล้วแห่ไปถวายพร้อมกันทั้งชุมชน
ขบวนแห่มีต้นเทียนที่ตกแต่งแล้วตั้งบนรถ มีขบวนฟ้อนรำและดนตรีพื้นบ้านตาม งานที่มีชื่อเสียงที่สุดคืองานแห่เทียนพรรษาจังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดอื่นที่จัดงานแห่เทียน เช่น นครราชสีมา สุรินทร์ และร้อยเอ็ด
งานแห่เทียนจัดช่วงวันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษา วันและกำหนดการของแต่ละปี ดูจากประกาศของจังหวัดที่จัดงาน
อานิสงส์ของการถวายเทียนพรรษา
การถวายเทียนพรรษาทำให้พระสงฆ์มีแสงสว่างใช้ตลอดพรรษา ส่วนอานิสงส์ต่อผู้ถวาย ที่เล่าสืบกันมามี 8 ข้อ เป็นความเชื่อของแต่ละคน
- เกิดปัญญาทั้งชาตินี้และชาติหน้า เปรียบกับแสงสว่างของเทียน
- ชีวิตรุ่งเรืองด้วยลาภ ยศ สรรเสริญ
- เรื่องที่เป็นปัญหาคลี่คลาย ร้ายกลายเป็นดี
- มีมิตรสหายและบริวารที่ดี
- เป็นที่รักของมนุษย์และเทวดา
- ละโลกนี้ไปแล้วมีกายทิพย์สว่างไสว
- ละโลกนี้ไปแล้วไปสู่สุคติ
- ถ้าบารมีมากพอ เกิดปัญญารู้แจ้งถึงพระนิพพาน
งานศพที่ไปร่วมเองไม่ได้ สั่งพวงหรีดด่วนถึงวัดกับศาลาหรีดได้ทาง LINE ของร้าน




