วันออกพรรษา 2569 ตรงกับวันไหน ทำอะไร ตักบาตรเทโวใส่อะไรบ้าง

วันออกพรรษา 2569 ตรงกับวันจันทร์ที่ 26 ตุลาคม 2569 (ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11) เป็นวันที่พระสงฆ์จำพรรษาครบ 3 เดือน ส่วนตักบาตรเทโวจัดในวันรุ่งขึ้น คือวันอังคารที่ 27 ตุลาคม 2569

สรุปวันออกพรรษา 2569 วันที่ วันหยุด และสิ่งที่นิยมทำ

แต่ละวัดกำหนดวันและเวลาตักบาตรเทโวเอง บางวัดจัดเช้าวันออกพรรษา บางวัดจัดวันรุ่งขึ้น ควรดูประกาศของวัดที่จะไปก่อนเสมอ

วันออกพรรษา 2569 และวันตักบาตรเทโว 2569

วันออกพรรษา 2569 ตรงกับวันจันทร์ที่ 26 ตุลาคม 2569 และวันตักบาตรเทโวตรงกับวันอังคารที่ 27 ตุลาคม 2569

วันออกพรรษากำหนดตามปฏิทินจันทรคติ คือวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ของทุกปี วันที่ตามปฏิทินสากลจึงเลื่อนไปมาในช่วงเดือนตุลาคม ปี 2568 ตรงกับวันที่ 7 ตุลาคม ส่วนปี 2569 เลื่อนมาอยู่ปลายเดือน

ตักบาตรเทโวตามธรรมเนียมจัดในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ซึ่งเป็นวันถัดจากวันออกพรรษาหนึ่งวัน วัดใหญ่มักเริ่มพิธีตั้งแต่เช้าตรู่ ควรไปถึงก่อนเวลาที่วัดประกาศ

ความหมายและประวัติวันออกพรรษา

วันออกพรรษา คือวันสิ้นสุดการจำพรรษา 3 เดือนของพระสงฆ์ ซึ่งเริ่มตั้งแต่วันเข้าพรรษา แรม 1 ค่ำ เดือน 8

ในช่วงเข้าพรรษา พระวินัยกำหนดให้พระภิกษุอยู่ประจำวัดเดียวตลอดฤดูฝน ไม่ค้างแรมที่อื่น เมื่อถึงวันออกพรรษา ท่านจึงเดินทางไปค้างที่อื่นได้ตามปกติ

วันนี้เรียกอีกชื่อว่า วันมหาปวารณา เพราะพระสงฆ์ทำพิธีปวารณาแทนการสวดปาติโมกข์ คือเปิดโอกาสให้พระภิกษุด้วยกันว่ากล่าวตักเตือนได้ ไม่ว่าผู้เตือนจะมีพรรษามากหรือน้อยกว่า

ตามพุทธประวัติ พระพุทธเจ้าเสด็จขึ้นไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อแสดงธรรมโปรดพระพุทธมารดา เมื่อออกพรรษาแล้วจึงเสด็จกลับลงมาสู่โลกมนุษย์ที่เมืองสังกัสสะ เหตุการณ์นี้เป็นที่มาของประเพณีตักบาตรเทโว

คำปวารณาออกพรรษา พร้อมคำแปล

คำปวารณาออกพรรษา คือคำที่พระสงฆ์กล่าวต่อหน้าคณะสงฆ์ในวันออกพรรษา เพื่อขอให้เพื่อนภิกษุตักเตือนตนได้ เป็นพิธีของพระสงฆ์ ฆราวาสไม่ต้องกล่าว

"สังฆัมภันเต ปะวาเรมิ ทิฏเฐนะ วา สุเตนะ วา ปะริสังกายะ วา วะทันตุ มัง อายัส๎มันโต อะนุกัมปัง อุปาทายะ ปัสสันโต ปะฏิกกะริสสามิ"

พระสงฆ์กล่าวซ้ำ 3 ครั้ง ครั้งที่สองขึ้นต้นว่า ทุติยัมปิ ครั้งที่สามขึ้นต้นว่า ตะติยัมปิ

คำแปลโดยสรุป ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ข้าพเจ้าขอปวารณาต่อสงฆ์ ด้วยได้เห็นก็ดี ได้ยินก็ดี สงสัยก็ดี ขอท่านทั้งหลายจงอาศัยความกรุณาว่ากล่าวข้าพเจ้า เมื่อข้าพเจ้าเห็นโทษแล้วจักแก้ไข

ตักบาตรเทโว ที่มาและรูปแบบพิธี

ตักบาตรเทโว คือการตักบาตรในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 เพื่อระลึกถึงวันที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ชื่อเต็มคือ ตักบาตรเทโวโรหณะ

คำว่า เทโวโรหณะ แปลว่า การเสด็จลงจากเทวโลก บางแห่งเรียกว่า ตักบาตรดาวดึงส์ ตามตำนาน ชาวเมืองจำนวนมากมารอใส่บาตรในวันที่พระพุทธเจ้าเสด็จกลับ ธรรมเนียมนี้จึงสืบต่อมาถึงปัจจุบัน

1. วัดอัญเชิญพระพุทธรูปขึ้นประดิษฐานบนรถหรือบุษบก มีบาตรตั้งไว้ด้านหน้า
2. พระสงฆ์และสามเณรเดินเรียงแถวตามหลังพระพุทธรูป วัดที่อยู่บนเขาจะเดินลงบันไดจากยอดเขา
3. พุทธศาสนิกชนตั้งแถวสองข้างทาง แล้วใส่บาตรตามลำดับ
4. จบพิธีด้วยการรับพร กรวดน้ำ และฟังธรรม

วัดที่มีชื่อเสียงเรื่องตักบาตรเทโวคือวัดสังกัสรัตนคีรี จังหวัดอุทัยธานี ซึ่งพระสงฆ์เดินลงบันไดจากยอดเขาสะแกกรัง วัดอื่นทั่วประเทศก็จัดเช่นกัน โดยปรับรูปแบบตามพื้นที่ของวัด

ตักบาตรเทโวใส่อะไรบ้าง ของใส่บาตรที่นิยม

ของใส่บาตรในวันตักบาตรเทโวนิยมเป็นข้าวสารและอาหารแห้ง ร่วมกับขนมตามประเพณีคือข้าวต้มมัดและข้าวต้มลูกโยน

จำนวนชุดไม่มีกำหนดตายตัว วัดที่มีพระสงฆ์และสามเณรร่วมพิธีจำนวนมาก ควรแบ่งของเป็นชุดเล็กหลายชุด เพื่อให้ใส่ได้ทั่วถึง

บางวัดขอให้ใส่เฉพาะข้าวสารอาหารแห้ง งดอาหารสดและอาหารปรุงสำเร็จ ให้ยึดตามประกาศของวัด ผู้ที่ต้องการกล่าวคำถวายอาหารด้วย ดูบทสวดได้ที่บทความคำถวายภัตตาหาร

การทำบุญวันออกพรรษาสำหรับคนทั่วไป

การทำบุญวันออกพรรษาทำได้เหมือนวันพระใหญ่ทั่วไป ไม่มีพิธีเฉพาะที่ฆราวาสต้องทำ

1. ตักบาตรตอนเช้าที่วัดหรือหน้าบ้าน
2. ฟังพระธรรมเทศนา
3. รักษาศีล 5 หรือศีล 8
4. ถวายสังฆทานหรือของใช้ที่วัดต้องการ
5. เวียนเทียนหรือสวดมนต์ในวัดที่จัด
6. กรวดน้ำอุทิศบุญให้ผู้ล่วงลับ

ผู้ที่จะถวายสังฆทาน ดูรายการของที่พระสงฆ์ใช้ได้จริงที่บทความของถวายสังฆทาน ส่วนลำดับพิธีทำบุญแบบต่างๆ อ่านได้ที่บทความบุญพิธี

เทียนพรรษาถวายกันช่วงเข้าพรรษา ไม่ได้ถวายช่วงออกพรรษา ใครจะถวายปีหน้า อ่านวิธีถวายเทียนพรรษาไว้ก่อนได้

หลังวันออกพรรษาเป็นฤดูทอดกฐิน ซึ่งมีเวลา 1 เดือน นับจากวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12

วันหยุดและการขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในวันออกพรรษา

วันออกพรรษาไม่ใช่วันหยุดราชการ หน่วยงานราชการ ธนาคาร และบริษัทเอกชนเปิดทำการตามปกติ ต่างจากวันเข้าพรรษาซึ่งเป็นวันหยุดราชการ

วันหยุดราชการและวันหยุดธนาคารในเดือนตุลาคม 2569 คือวันที่ 13 ตุลาคม (วันนวมินทรมหาราช) และวันที่ 23 ตุลาคม (วันปิยมหาราช) วันที่ 26 ตุลาคมไม่อยู่ในรายการ

เรื่องเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ วันออกพรรษาเป็น 1 ใน 5 วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาที่มีประกาศห้ามขาย ร่วมกับวันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา และวันเข้าพรรษา ประกาศฉบับที่ใช้ตั้งแต่ปี 2568 มีสถานที่ที่ได้รับยกเว้นบางประเภท ผู้ประกอบการควรตรวจสอบประกาศล่าสุดของหน่วยงานรัฐก่อนถึงวันจริง

ประเพณีท้องถิ่นช่วงออกพรรษา

ช่วงออกพรรษามีประเพณีท้องถิ่นหลายอย่างนอกจากตักบาตรเทโว แต่ละภาคจัดไม่เหมือนกัน

• ชักพระ หรือลากพระ ภาคใต้ อัญเชิญพระพุทธรูปขึ้นเรือหรือรถแล้วแห่ไปตามเส้นทาง
• ไหลเรือไฟ จังหวัดนครพนมและจังหวัดริมแม่น้ำโขง
• บั้งไฟพญานาค จังหวัดหนองคายและบึงกาฬ เป็นงานที่คนไปชมริมแม่น้ำโขงในคืนวันออกพรรษา
• เทศน์มหาชาติ หลายวัดจัดช่วงหลังออกพรรษา
• ตักบาตรพระร้อย วัดริมคลองในภาคกลางบางแห่ง พระสงฆ์รับบาตรทางเรือ

วันและรูปแบบงานของแต่ละจังหวัดเปลี่ยนได้ทุกปี ควรดูประกาศของจังหวัดหรือวัดผู้จัดก่อนเดินทาง

การทำบุญออกพรรษาอุทิศให้ผู้ล่วงลับ

การทำบุญออกพรรษาอุทิศให้ผู้ล่วงลับทำได้ด้วยการตักบาตรหรือถวายสังฆทาน แล้วกรวดน้ำพร้อมเอ่ยชื่อผู้ที่ต้องการอุทิศให้ ไม่ต้องมีพิธีพิเศษ

หลายครอบครัวถือโอกาสวันออกพรรษาและวันตักบาตรเทโวทำบุญให้พ่อแม่หรือญาติที่จากไป ถ้าไปวัดไม่ได้ ตักบาตรหน้าบ้านแล้วกรวดน้ำก็อุทิศบุญได้เช่นกัน

ถ้าช่วงนี้มีงานศพของคนรู้จักและไปร่วมงานไม่ได้ ศาลาหรีดเป็นร้านพวงหรีดส่งด่วนที่จัดส่งถึงศาลาวัด แจ้งชื่อวัด ศาลา และข้อความบนป้ายทาง LINE ของร้าน ได้ทุกวัน